Các thị trường tài chính đang cân nhắc liệu diễn biến tại Venezuela có đánh dấu một bước ngoặt lớn khi mà yếu tố chính trị được “định giá” vào tài sản hay chỉ là một cú sốc tin tức nữa rồi nhanh chóng phai nhạt khỏi danh mục đầu tư.
Trong phiên đầu tuần, giá vàng tăng hơn 2%, lên 4.419 USD/ounce, trong khi đồng USD nhích nhẹ. Chỉ số USD Index, đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt, thêm khoảng 0,2% lên 98,662 điểm.
Các “đòn bẩy” khác của thị trường nhìn chung vẫn khá trầm lắng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ hầu như không thay đổi, với lợi suất kỳ hạn 10 năm và 2 năm lần lượt đứng ở mức 4,187% và 3,475%. Chỉ số MSCI All Country World Index, thước đo hiệu suất thị trường chứng khoán toàn cầu, tăng nhẹ 0,48%.
“Dù vô số tiêu đề tin tức gây nhiều xáo trộn, nhưng phản ứng của thị trường đến nay vẫn là khá kiềm chế”, ông Jung In Yun, nhà sáng lập kiêm CEO công ty quản lý tài sản Fibonacci Asset Management, nhận định. Theo ông, những biến động hiện tại phản ánh hoạt động phòng ngừa rủi ro ở mức vừa phải, chứ chưa phải là làn sóng tìm nơi trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang theo dõi sát một số tín hiệu quan trọng để phân biệt đâu là cú sốc tin tức nhất thời, đâu là rủi ro có khả năng lan sang kinh tế thực.
CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG, KHÔNG PHẢI GIÁ GIAO NGAY
Phép thử đầu tiên để đánh giá liệu diễn biến ở Venezuela có ý nghĩa mang tính hệ thống với thị trường hay không không nằm ở mức giá dầu hôm nay, mà ở cấu trúc của thị trường dầu.
“Điểm mấu chốt là liệu nguồn cung dầu có bị thắt chặt hay không. Chừng nào dầu Brent còn giao dịch quanh 60 USD/thùng và đường cong kỳ hạn vẫn ở trạng thái contango (đường cong kỳ hạn tăng), thị trường đang phát đi tín hiệu nguồn cung dồi dào và mối lo gián đoạn từ Venezuela là hạn chế”, ông Billy Leung, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Global X ETFs, cho biết.
Tuy nhiên, ông Leung lưu ý rằng nếu chuyển sang backwardation (đường cong kỳ hạn giảm), điều đó sẽ cho thấy đây là vấn đề nguồn cung thực sự chứ không chỉ là sự kiện trên mặt báo. Nhưng hiện tại điều này chưa xảy ra.
Khi một cuộc khủng hoảng thực sự đe dọa nguồn cung dầu, người mua thường vội vã đảm bảo hàng giao ngay, đẩy giá ngắn hạn cao hơn giá tương lai. Điều này tạo ra cấu trúc thị trường gọi là backwardation - dấu hiệu kinh điển của sự khan hiếm hoặc tâm lý hoảng loạn. Chừng nào đường cong giá dầu chưa thắt chặt, nhà đầu tư vẫn chưa xem các diễn biến tại Venezuela là mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng toàn cầu.
Thông điệp này cũng được phản ánh trên toàn bộ “tổ hợp” năng lượng. Venezuela hiện sản xuất khoảng 1 triệu thùng/ngày, tương đương gần 1% nguồn cung toàn cầu. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng chủ chốt vẫn hoạt động bình thường. OPEC+ đã tạm dừng tăng sản lượng, tồn kho ở mức dồi dào và tình trạng dư cung toàn cầu tiếp tục chi phối giá, theo nhiều chuyên gia năng lượng khác.
Ông Norbert Rücker, Trưởng bộ phận Kinh tế và Nghiên cứu Thế hệ mới tại Julius Baer, nhận định: “Chúng tôi tin rằng các sự kiện này chỉ gây rủi ro nguồn cung rất nhỏ trong ngắn hạn và do đó ít có khả năng tạo ra một nhịp tăng giá dầu đáng kể… Thị trường dầu dường như đang ở trạng thái dư cung kéo dài”.
ĐỊNH GIÁ BIẾN ĐỘNG
Một dấu hiệu rõ ràng khác cho thấy thị trường vẫn khá “bình thản” là mức biến động - hay đúng hơn là sự thiếu vắng biến động. Chỉ số Biến động VIX, đo lường kỳ vọng biến động của thị trường chứng khoán Mỹ trong 30 ngày tới, hiện ở mức 14,5 điểm.
Con số này thấp hơn nhiều so với ngưỡng căng thẳng và rất xa so với cú tăng vọt trên 50 điểm từng xuất hiện sau loạt cú sốc thuế quan năm 2025, chiến gia Billy Leung giải thích. VIX được xem là chỉ báo hướng tới tương lai về nỗi sợ và mức độ bất định của thị trường, nên khi VIX cao đồng nghĩa với bất ổn gia tăng, còn VIX giảm cho thấy điều ngược lại.
“Điều đó cho thấy thị trường không sẵn sàng trả thêm để mua bảo hiểm rủi ro, bất chấp các tiêu đề địa chính trị dồn dập”, ông Leung nói.
Ông Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research cũng cho rằng thị trường đang chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Vì vậy, phản ứng ban đầu tương đối nhẹ nhàng.
Nếu sự kiện Venezuela thực sự kích hoạt một đợt định giá lại rủi ro trên diện rộng, điều đó sẽ thể hiện qua lợi suất trái phiếu giảm và kỳ vọng lạm phát tăng. Nhưng theo giới quan sát, vẫn chưa có dấu hiệu nào như vậy.
Đến nay, lợi suất thực vẫn ở mức cao, một phần phản ánh gánh nặng nợ lớn của Mỹ. Kỳ vọng lạm phát cũng ổn định, cho thấy triển vọng tăng trưởng và lạm phát chưa có thay đổi đáng kể, ông Billy Leung cho biết.
Nhà đầu tư cũng đang theo dõi sát thị trường tín dụng, nơi thường phát tín hiệu căng thẳng sớm hơn thị trường cổ phiếu.
“Thị trường tín dụng có xu hướng định giá rủi ro sớm hơn, thậm chí đôi khi chính xác hơn cổ phiếu. Chênh lệch lợi suất của trái phiếu lợi suất cao và trái phiếu chính phủ các thị trường mới nổi là những chỉ báo then chốt cần theo dõi. Riêng trái phiếu Venezuela không mang nhiều thông tin, vì chúng đã ở tình trạng kiệt quệ sâu và hầu như không còn ý nghĩa đối với việc định giá rủi ro toàn cầu”, ông Leung bình luận.
CÁC TÀI SẢN TRÚ ẨN AN TOÀN KHÁC
Vàng là tài sản hưởng lợi rõ rệt nhất từ các diễn biến tại Venezuela, nối dài chuỗi lập đỉnh kỷ lục trong năm 2025. Tương tự, giá bạc tăng hơn 3% lên 75,2733 USD/ounce.
“Điều này cho thấy phản ứng “giật mình” trong việc định giá rủi ro địa chính trị”, ông Steve Brice, Giám đốc đầu tư toàn cầu tại Standard Chartered, nhận định. Ngân hàng này dự báo giá vàng có thể chạm ngưỡng 4.800 USD/ounce trong năm nay. “Nếu tình hình leo thang, thì đà tăng của kim loại quý có thể được đẩy nhanh”, ông nói thêm.
Dù vàng thường hoạt động tốt khi các tài sản khác suy yếu, kim loại quý này thể hiện tốt nhất khi con người mất niềm tin vào cách thế giới vận hành, theo ông Adrian Ash, Giám đốc Nghiên cứu tại BullionVault. “Việc ông Trump trở lại Nhà Trắng đã làm lung lay các cấu trúc nền tảng, liên minh và luật chơi mà giới kinh doanh và dòng vốn phương Tây từng tin cậy”.
Trên thực tế, rủi ro dài hạn không nằm ở bản thân Venezuela, mà ở việc liệu sự kiện này có làm thay đổi hành vi chính trị ở những khu vực khác trên thế giới hay không.
Ông Yardeni cho rằng Venezuela chỉ là một mắt xích trong danh sách ngày càng dày đặc các điểm nóng, bao gồm Trung Đông, cuộc chiến Ukraine và cả vấn đề Đài Loan.
Theo chiến lược gia Billy Leung, rủi ro dài hạn là liệu sự kiện này có tạo ra tiền lệ ảnh hưởng đến hành vi ở nơi khác: “Thị trường sẽ ít chú ý hơn tới lời lẽ chính trị, và tập trung nhiều hơn vào việc liệu sự kiện này có làm thay đổi hành động của các cường quốc lớn hay không”.
Ở thời điểm hiện tại, phần lớn nhà đầu tư vẫn xem các diễn biến tại Venezuela là một cú sốc mang tính chiến thuật, hơn là một sự thay đổi chế độ đối với thị trường. “Ở giai đoạn này, diễn biến giá cho thấy phần bù rủi ro địa chính trị chỉ mang tính tạm thời, chứ chưa phải là sự dịch chuyển mang tính cấu trúc”, ông Jung In Yun của Fibonacci Asset Management kết luận.
