Các nhà đầu tư Trung Quốc nói riêng và thế giới giới nói chung đang kỳ vọng vào những tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, qua đó giúp gỡ bỏ áp lực đang đè nặng lên thị trường Trung Quốc trong bối cảnh các vấn đề địa chính trị và thương mại tiếp tục là tâm điểm chú ý.
Theo giới phân tích, khả năng đạt được một thỏa thuận cụ thể giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn ở mức thấp. Tuy nhiên, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo có thể góp phần xoa dịu căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Nếu quan hệ song phương được cải thiện, cùng với khả năng Washington nới lỏng các hạn chế xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc, thì hàng loạt doanh nghiệp xuất khẩu và nhóm sản xuất phần cứng công nghệ của Trung Quốc có thể hưởng lợi đáng kể.
Bên cạnh đó, thành công của cuộc họp - diễn ra từ ngày 14 đến 15/5 - được cho là sẽ tạo thêm động lực cho thị trường chứng khoán Trung Quốc, vốn đang tụt lại phía sau so với các thị trường khác trong khu vực châu Á. Ngược lại, nếu các bất đồng mang tính cấu trúc còn tiếp tục, thị trường chứng khoán Trung Quốc có nguy cơ biến động mạnh trở lại.
Ông Christopher Hamilton, Giám đốc phụ trách giải pháp khách hàng khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Nhật Bản) tại Invesco, nhận định: “Nếu hội nghị thượng đỉnh có thể mang lại phần nào sự chắc chắn cho quan hệ Mỹ - Trung và kéo phần bù rủi ro xuống thấp hơn, điều đó sẽ là rất tích cực đối với cổ phiếu Trung Quốc”.
Hiện giới đầu tư đang tập trung theo dõi một số vấn đề trọng yếu trước thềm cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo.
THUẾ QUAN
Về thuế quan thương mại, tập đoàn tài chính Macquarie Group cho rằng kịch bản cơ sở là các mức thuế hiện tại vẫn được duy trì nhưng không leo thang đáng kể. Theo ước tính của Ngân hàng JPMorgan Chase, mức thuế hiện nay của Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc vào khoảng 22%. Các khoản thuế này hiện vẫn nằm trong diện điều tra và Trung Quốc xem đây là một lý do chính gây căng thẳng trong quan hệ song phương.
Ông Eugene Hsiao, Trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Trung Quốc tại Macquarie ở Hồng Kông cho biết việc không xuất hiện thêm vấn đề mới sẽ cải thiện phần nào triển vọng của các nhà xuất khẩu Trung Quốc và mang đến tín hiệu tích cực cho chuỗi cung ứng, dù những mức thuế hiện hữu vẫn hạn chế dư địa tăng trưởng.
Trong khi đó, những doanh nghiệp liên quan đến an ninh năng lượng hoặc chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu có khả năng được miễn trừ một phần thuế, nhưng các công ty công nghệ sinh học phụ thuộc lớn vào doanh thu từ Mỹ sẽ chịu sức ép nặng nề hơn. Cụ thể, một số doanh nghiệp như WuXi Biologics và WuXi AppTec vốn đã chịu áp lực từ Đạo luật Biosecure của Mỹ, sẽ đối mặt thêm nhiều thách thức nếu thuế quan tiếp tục tăng cao.
XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG
Xung đột tại Trung Đông cũng được xem là yếu tố làm gia tăng áp lực trong quan hệ Mỹ - Trung. Nỗ lực của Washington nhằm tạo sức ép lên Iran đang ngày càng ảnh hưởng tới Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất và cũng là khách hàng mua dầu lớn của Tehran. Mỹ đồng thời áp lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu Trung Quốc xử lý dầu nhập khẩu từ Iran.
Ông Trump từng tuyên bố ông sẽ thảo luận về cuộc chiến Iran với ông Tập Cận Bình trong cuộc gặp sắp tới. Như giới phân tích chỉ ra, nếu hai bên phát đi tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng liên quan đến vấn đề này, tâm lý chấp nhận rủi ro trên thị trường có thể được cải thiện, bởi các cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo trước đây thường kéo theo những biến động lớn trên thị trường chứng khoán.
Trong báo cáo công bố ngày 8/5, nhóm chuyên gia của JPMorgan do nhà kinh tế trưởng Trung Quốc Feng Zhu dẫn đầu nhận xét: “Mặc dù kinh tế Trung Quốc vẫn có khả năng chống chịu trong ngắn hạn, cả hai bên đều có lợi ích lớn trong việc nhanh chóng giải quyết xung đột Trung Đông, mở lại eo biển Hormuz và giảm căng thẳng tại các điểm nghẽn chiến lược khác”.
CÔNG NGHỆ
Ở lĩnh vực công nghệ, những bất đồng liên quan đến chip bán dẫn tiếp tục leo thang trước thềm cuộc gặp. Giới chức Mỹ được cho là đã ngăn chặn việc chuyển giao thiết bị cho Hua Hong Semiconductor. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh chặn thương vụ trị giá 2 tỷ USD của Meta Platforms nhằm mua lại start-up AI Manus để giữ công nghệ tiên tiến ở lại trong nước.
Theo các chuyên gia của Jefferies Financial Group, Mỹ có thể nới lỏng ở mức độ vừa phải các biện pháp kiểm soát xuất khẩu thiết bị chip bằng cách cho phép xuất khẩu thiết bị phục vụ sản xuất chip 14 nanomet và 7 nanomet, hoặc không chính thức cấp miễn trừ cho một số doanh nghiệp như Hua Hong và Shanghai Huali Microelectronics. Nếu điều này xảy ra, các doanh nghiệp công nghệ nội địa Trung Quốc sẽ được hưởng lợi.
Dù vậy, một số nhà phân tích vẫn thận trọng về khả năng đạt được “đình chiến” công nghệ khi cả Mỹ và Trung Quốc đều đang cạnh tranh quyết liệt để giành ưu thế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, các nhà sản xuất chip trong nước của Trung Quốc vẫn có thể tiếp tục thu hút dòng vốn nhờ chiến lược giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài mà Bắc Kinh đang thúc đẩy.
ĐẤT HIẾM VÀ CAM KẾT MUA HÀNG XUẤT KHẨU
Đất hiếm cũng được dự báo sẽ là chủ đề trọng tâm trong cuộc gặp, khi ông Trump muốn đảm bảo nguồn cung từ Trung Quốc - quốc gia nắm hơn 70% nguồn cung toàn cầu. Kể từ cuối tháng 10/2025, tình hình Mỹ - Trung vẫn xoay quanh trạng thái “đình chiến mong manh”, trong đó ông Tập Cận Bình tạm ngừng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm, còn ông Donald Trump thì trì hoãn việc siết quyền tiếp cận công nghệ quan trọng của Mỹ đối với Trung Quốc.
Diễn biến này đã góp phần thúc đẩy đà tăng mạnh của các doanh nghiệp sản xuất đất hiếm lớn nhất Trung Quốc như China Northern Rare Earth Group High-Tech và Xiamen Tungsten, với giá cổ phiếu tăng hơn gấp đôi trong vòng một năm qua.
Các chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs Group, dẫn đầu bởi ông Andrew Tilton, cho rằng cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập nhiều khả năng sẽ tập trung chủ yếu vào thương mại và kiểm soát xuất khẩu, bao gồm thuế quan, việc Trung Quốc mua hàng hóa Mỹ như đậu nành, năng lượng, máy bay và đảm bảo dòng chảy ổn định của đất hiếm.
Ngoài việc phát tín hiệu ổn định quan hệ song phương, rất có thể Bắc Kinh sẽ đưa ra thêm các cam kết mua hàng xuất khẩu của Mỹ, bao gồm đậu nành, các mặt hàng nông sản khác, dầu khí và máy bay dân dụng, theo ông Gabriel Wildau, Giám đốc điều hành tại công ty tư vấn Teneo.
Còn như JPMorgan đã lưu ý, việc Trung Quốc tăng mua đậu nành có thể giúp cải thiện cơ cấu chi phí cho các doanh nghiệp thực phẩm nội địa như Foshan Haitian Flavouring & Food, Jonjee Hi-Tech Industrial and Commercial Holding và Qianhe Condiment and Food.
Song song với đó, Trung Quốc cũng có thể tăng nhập khẩu thịt heo, thịt bò và thịt gia cầm từ Mỹ nhưng có nguy cơ gây thêm áp lực lên ngành chăn nuôi nội địa đang chịu tác động tiêu cực bởi giá thịt lao dốc. Cổ phiếu của các doanh nghiệp đầu ngành như Muyuan Foods, Wens Foodstuff Group và New Hope Liuhe đã giảm hơn 15% kể từ giữa tháng 9/2025 và giao dịch kém hơn thị trường chung.
