Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), hiện có khoảng 280.000 người tại Mỹ được ước tính đang sống chung với bệnh Chagas. Tuy nhiên, khác với 21 quốc gia khác trong khu vực, căn bệnh này vẫn chưa được chính thức công nhận là bệnh lưu hành ở Mỹ.
Bệnh Chagas là căn bệnh do ký sinh trùng Trypanosoma cruzi gây ra. Loại ký sinh trùng này có trong bọ xít hút máu Triatoma cả ở người và động vật, lần đầu phát hiện tại Châu Mỹ nên còn gọi là Trypanosomiasis Mỹ. Khi bọ hút máu một con vật đã nhiễm ký sinh trùng, chúng có thể mang theo mầm bệnh và truyền sang người.
Loại bọ này thường cắn người khi họ đang ngủ, sau đó thải phân chứa ký sinh trùng lên da. Ký sinh trùng này có thể xâm nhập vào cơ thể qua mắt, miệng hoặc các vết thương hở.
Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người nhưng có thể truyền qua việc ăn thực phẩm sống bị nhiễm phân bọ chứa ký sinh trùng, nhận máu hoặc nội tạng từ người mang mầm bệnh hoặc tiếp xúc với môi trường có động vật hoang dã nhiễm bệnh.
Đáng chú ý, nhiều người mắc bệnh không có biểu hiện triệu chứng nào. Một số người trải qua giai đoạn cấp tính kéo dài vài tuần hoặc vài tháng với các biểu hiện nhẹ như sưng vùng bị cắn, sốt, phát ban và đau nhức cơ thể. Dù các triệu chứng này có thể tự biến mất nhưng nếu không được điều trị, bệnh có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể và phát triển thành thể mạn tính.
Trong giai đoạn mạn tính, có thể khởi phát từ 10 - 20 năm sau khi nhiễm bệnh, một số người sẽ xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như rối loạn nhịp tim, suy tim, thực quản hoặc đại tràng giãn to, gây khó khăn trong việc ăn uống và đại tiện. Theo CDC, khoảng 20 – 30% người nhiễm bệnh có khả năng gặp các biến chứng nghiêm trọng, dù phần lớn vẫn không có biểu hiện rõ ràng.
Theo một báo cáo mới được công bố trên tạp chí Emerging Infectious Diseases của CDC, các chuyên gia y tế công cộng đã đưa ra lập luận rằng Mỹ nên được xếp vào nhóm quốc gia có lưu hành bệnh Chagas. Quan điểm này được củng cố bởi ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy sự hiện diện rộng rãi của ký sinh trùng gây bệnh tại nhiều vùng trên toàn toàn nước Mỹ.
Các chuyên gia cho rằng, việc tiếp tục duy trì đánh giá Mỹ là quốc gia không lưu hành bệnh đang trở nên thiếu chính xác. Ít nhất 32 bang đã phát hiện loài bọ xít hút máu hay còn gọi là “bọ hôn”, vốn là vật trung gian truyền bệnh chính.
Bọ xít hút máu được tìm thấy phổ biến nhất ở các bang phía nam nước Mỹ, song cũng đã xuất hiện tại một số bang thuộc khu vực Trung Tây. Theo báo cáo từ tạp chí Emerging Infectious Diseases, tối thiểu 8 bang đã ghi nhận các ca bệnh Chagas lây nhiễm ngay trong khu vực sinh sống bao gồm California, Arizona, Texas, Tennessee, Louisiana, Missouri, Mississippi và Arkansas.
Dù chưa đủ dữ liệu để khẳng định số lượng bọ đang gia tăng, các nhà nghiên cứu ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp chúng tiếp xúc gần với con người. Điều này phần nào phản ánh sự mở rộng của các nghiên cứu dịch tễ trong thời gian gần đây.
Do vậy, việc xem nhẹ rủi ro bệnh Chagas tại Mỹ có thể dẫn đến sự thiếu cảnh giác trong cộng đồng và tình trạng báo cáo thiếu sót từ hệ thống y tế, khiến công tác kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, hiện chưa có vắc-xin hoặc loại thuốc nào có thể phòng ngừa hiệu quả bệnh Chagas. Theo khuyến cáo từ Mayo Clinic, những người sống trong khu vực có nguy cơ cao nên thực hiện các biện pháp phòng tránh như sử dụng màn chống muỗi được tẩm thuốc diệt côn trùng, bôi thuốc chống côn trùng lên da và tiêu diệt côn trùng trong nhà. Đặc biệt, việc tránh ngủ trong các ngôi nhà được làm bằng bùn hoặc mái tranh cũng là một cách phòng ngừa quan trọng.
