Sau tai biến mạch máu não, làm gì để phục hồi và phòng tái phát?

Vượt qua giai đoạn cấp của tai biến mạch máu não mới chỉ là bước đầu của hành trình hồi phục. Người bệnh vẫn có thể đối mặt với yếu liệt, nói khó, suy giảm khả năng vận động và nguy cơ xảy ra biến cố lần nữa. Vì vậy, phục hồi chức năng cần được thực hiện song song với kiểm soát bệnh nền, chăm sóc hệ mạch và phòng ngừa các yếu tố có thể dẫn đến tái phát.

SAU TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO, NGƯỜI BỆNH PHẢI ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG VẤN ĐỀ GÌ?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị gián đoạn do mạch máu bị tắc nghẽn hoặc vỡ. Khi não không nhận đủ oxy và dưỡng chất, các tế bào thần kinh có thể bị tổn thương, ảnh hưởng đến những chức năng do vùng não đó đảm nhiệm.

Vì vậy, sau khi vượt qua giai đoạn cấp, người bệnh có thể gặp nhiều di chứng khác nhau. Phổ biến là yếu hoặc liệt một bên cơ thể, méo miệng, nói ngọng, nói khó, giảm khả năng giữ thăng bằng và đi lại. Một số trường hợp còn gặp khó khăn khi nuốt, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung hoặc khó thực hiện những công việc vốn quen thuộc trước đây.

Mức độ ảnh hưởng ở mỗi người không giống nhau. Điều này phụ thuộc vào vị trí và phạm vi tổn thương não, thời gian được cấp cứu, tuổi tác, bệnh nền cũng như quá trình chăm sóc và phục hồi sau đó.

Tuy nhiên, di chứng không phải là vấn đề duy nhất cần quan tâm. Sau một lần tai biến, những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ dẫn đến biến cố đầu tiên có thể vẫn còn tồn tại. Tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, xơ vữa động mạch, rung nhĩ và các bệnh lý tim mạch nếu không được kiểm soát tốt có thể tiếp tục ảnh hưởng đến hệ mạch.

Đặc biệt với tai biến mạch máu não do tắc mạch, nguy cơ hình thành cục máu đông vẫn cần được chú ý. Chính vì vậy, chăm sóc sau tai biến cần hướng tới hai mục tiêu song song: hỗ trợ phục hồi những chức năng đã bị ảnh hưởng và kiểm soát nguy cơ để hạn chế tái phát.

PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO CẦN ĐƯỢC THỰC HIỆN SỚM VÀ KIÊN TRÌ

Khả năng phục hồi sau tai biến phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng người. Vì vậy, các bài tập nên được xây dựng phù hợp với mức độ tổn thương và thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn.

Với người bị yếu hoặc liệt tay chân, quá trình phục hồi có thể bắt đầu từ những động tác đơn giản như thay đổi tư thế, co duỗi khớp, tập ngồi, tập giữ thăng bằng, sau đó tiến tới đứng và đi lại khi đủ khả năng.

Không nên vì nóng lòng muốn phục hồi nhanh mà ép người bệnh tập quá sức. Ngược lại, nằm hoặc ngồi một chỗ kéo dài cũng có thể khiến cơ yếu hơn, khớp cứng và khả năng vận động suy giảm.

Người bị rối loạn ngôn ngữ có thể cần tập phát âm, gọi tên đồ vật, nói những câu ngắn rồi từng bước tăng mức độ phức tạp. Gia đình nên trò chuyện chậm rãi, kiên nhẫn và tạo cơ hội để người bệnh giao tiếp thay vì nói thay hoàn toàn.

Với người gặp khó khăn khi nuốt, cần được đánh giá khả năng nuốt để lựa chọn dạng thức ăn và cách ăn phù hợp, hạn chế nguy cơ sặc.

Bên cạnh đó, tinh thần cũng ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hồi phục. Việc mất khả năng tự chủ trong sinh hoạt có thể khiến người bệnh buồn bã, tự ti hoặc ngại giao tiếp. Sự đồng hành của gia đình và việc ghi nhận từng tiến bộ nhỏ có thể giúp người bệnh duy trì động lực tập luyện.

KIỂM SOÁT BỆNH NỀN VÀ ĐIỀU CHỈNH LỐI SỐNG ĐỂ PHÒNG NGỪA TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO TÁI PHÁT

Sau tai biến mạch máu não, những yếu tố dẫn đến biến cố đầu tiên có thể vẫn tiếp tục tồn tại. Vì vậy, bên cạnh phục hồi chức năng, người bệnh cần kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu và các bệnh lý tim mạch.

Người bị tăng huyết áp cần theo dõi chỉ số thường xuyên và dùng thuốc đúng hướng dẫn. Với người mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ hoặc các bệnh tim mạch khác, việc tái khám định kỳ và tuân thủ phác đồ càng quan trọng. Đặc biệt, không nên tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy sức khỏe đã cải thiện.

Chế độ sinh hoạt cũng cần được điều chỉnh theo hướng có lợi cho hệ tim mạch. Người bệnh nên tăng cường rau xanh, trái cây, cá, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế muối, mỡ động vật, đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn. Đồng thời, duy trì vận động phù hợp với khả năng, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc.

Với người từng bị tai biến do tắc mạch, việc kiểm soát những yếu tố này còn góp phần hạn chế quá trình xơ vữa và các điều kiện thuận lợi cho cục máu đông hình thành. Vì vậy, kiểm soát bệnh nền kết hợp duy trì lối sống khoa học cần trở thành chiến lược lâu dài sau tai biến, thay vì chỉ thực hiện trong giai đoạn đầu sau khi xuất viện.

GIẢI PHÁP HỖ TRỢ PHỤC HỒI VÀ GIẢM NGUY CƠ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO TÁI PHÁT

Với người sau tai biến mạch máu não do tắc mạch, bên cạnh phục hồi chức năng và kiểm soát các bệnh lý nền, việc hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành cục máu đông cũng là hướng được quan tâm.

Trong đó, nattokinase là enzyme có trong natto – món đậu tương lên men truyền thống của Nhật Bản. Nattokinase được nghiên cứu với khả năng hỗ trợ phân giải fibrin, thành phần quan trọng tạo nên cấu trúc của cục máu đông.

Nhờ đó, nattokinase giúp:

Hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành và làm tan cục máu đông.

Giúp giảm nguy cơ tai biến mạch máu não, nhồi máu não, đau thắt ngực do tắc mạch.

Hỗ trợ hồi phục sau tai biến mạch máu não do tắc mạch.

Hiện nay, nattokinase còn được ứng dụng cùng công nghệ bao vi nang nhằm hỗ trợ bảo vệ hoạt tính enzyme trước môi trường acid của dạ dày.

Phục hồi sau tai biến mạch máu não là một hành trình cần sự kiên trì. Bên cạnh tập luyện để cải thiện vận động, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt, người bệnh cần kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết, bệnh tim mạch và duy trì lối sống khoa học. Với người sau tai biến do tắc mạch, chủ động chăm sóc hệ mạch và hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành cục máu đông cũng là một phần trong chiến lược lâu dài nhằm hỗ trợ phục hồi và hạn chế nguy cơ tái phát.