Nhiều cổ phiếu dược phẩm toàn cầu đồng loạt giảm điểm trong phiên giao dịch 26/9 sau khi Mỹ công bố kế hoạch áp thuế 100% đối với các loại thuốc nhập khẩu. Tuy nhiên, mức sụt giảm không diễn ra đồng loạt trên tất cả các khu vực.
Tại châu Á - Thái Bình Dương, cổ phiếu ngành dược chứng kiến mức giảm mạnh, có mã mất hơn 5%. Ngược lại, phản ứng tại châu Âu khá dè dặt. Nguyên nhân là bởi nhiều nhà xuất khẩu dược phẩm lớn của châu Âu đã tuyên bố cam kết mở rộng sản xuất tại Mỹ kể từ khi Tổng thống Donald Trump tái đắc cử nhiệm kỳ hai.
Tính đến cuối phiên, chỉ có ba mã cổ phiếu trong rổ Stoxx Europe Total Market Pharmaceuticals trượt hơn 2%. Phần lớn các mã chỉ giảm nhẹ, như Novo Nordisk (-1,7%), Galderma (-0,4%) và Merck (-0,6%).
Thậm chí khoảng hơn một chục doanh nghiệp trong số hơn 40 công ty trong rổ - bao gồm Novartis và Roche (Thụy Sĩ), AstraZeneca và GSK (Anh) - vẫn giao dịch ở sắc xanh, trong đó có Đáng chú ý, nhiều cổ phiếu giữ được đà tăng là những doanh nghiệp đã công bố kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD tại Mỹ trong những năm tới.
Trước đó, chính quyền Trump đã thông báo rằng từ ngày 1/10, toàn bộ dược phẩm có thương hiệu và được cấp bằng sáng chế nhập khẩu vào Mỹ sẽ chịu thuế 100%. Những công ty đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất tại Mỹ sẽ được miễn trừ, nhưng chỉ khi đã khởi công dự án.
AstraZeneca là một trong những công ty đi đầu trong việc khẳng định sự hiện diện lâu dài tại thị trường Mỹ. Tháng 7 vừa qua, hãng dược Anh cam kết đầu tư 50 tỷ USD vào Mỹ đến năm 2030. CEO Pascal Soriot nhấn mạnh với CNBC: “Chúng tôi là một công ty toàn cầu, nhưng chắc chắn có sự hiện diện vững chắc tại Mỹ. Khoản đầu tư này phản ánh niềm tin của chúng tôi vào tiềm năng tăng trưởng của quốc gia này, và chúng tôi muốn đóng góp vào đó”.
Roche cũng tuyên bố đầu tư 50 tỷ USD trong vòng 5 năm tới tại Mỹ, dự kiến tạo ra 12.000 việc làm mới. Khoản vốn sẽ được dùng để xây dựng các trung tâm nghiên cứu - phát triển hiện đại, đồng thời mở rộng các nhà máy tại Indiana, Pennsylvania, Massachusetts và California.
Tương tự, Novartis (Thụy Sĩ) có kế hoạch rót 23 tỷ USD vào Mỹ trong thời gian tới.
Giới phân tích cho rằng cổ phiếu dược châu Âu còn có thể tránh được cú sốc lớn từ thuế quan nhờ thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ đạt được trong mùa hè năm nay.
Một người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết: “Mỹ sẽ đảm bảo rằng mức thuế áp dụng đối với hàng hóa có xuất xứ từ EU trong các lĩnh vực dược phẩm, chip bán dẫn và gỗ không vượt quá 15%, bao gồm cả thuế MFN và thuế theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962. Đây là trần thuế toàn diện, đóng vai trò như một chính sách bảo hiểm giúp doanh nghiệp EU tránh được các mức thuế cao hơn. EU là đối tác thương mại duy nhất đạt được điều này với Mỹ”.
Trong khi đó, các chiến lược gia của JP Morgan cũng đánh giá thấp tác động của chính sách thuế mới đối với ngành dược Châu Âu. Trong báo cáo phát đi sau thông báo của ông Trump, họ viết: “Mức thuế 100% có thể phần lớn được tránh nếu doanh nghiệp đẩy mạnh xây dựng nhà máy tại Mỹ. Dù vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chúng tôi cho rằng ảnh hưởng chung của thuế quan đối là hoàn toàn có thể kiểm soát”.
Khác với châu Âu, mức độ ảnh hưởng của thuế mới đối với ngành dược châu Á vẫn còn là dấu hỏi. Cổ phiếu dược trong khu vực này giảm mạnh hơn so với châu Âu trong phiên 26/9.
Bà Louise Loo, Trưởng bộ phận kinh tế châu Á tại Oxford Economics nhận định nhiều công ty dược lớn trong khu vực có thể giảm bớt tác động từ mức thuế 100% sắp tới. Bà nói: “Châu Á chiếm hơn 20% giá trị nhập khẩu dược phẩm của Mỹ, nhìn bề ngoài đây là cú đánh thương mại nặng nề đối với người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, chúng tôi kỳ vọng Washington sẽ sớm công bố các biện pháp bảo hộ cho một số nhóm sản phẩm, qua đó giảm gánh nặng thuế”.
Theo bà Loo, tác động sẽ không đồng đều giữa các quốc gia. Nhật Bản và Hàn Quốc hầu như được bảo vệ nhờ các thỏa thuận thương mại. Ấn Độ có thể tránh thuế bổ sung vì chủ yếu xuất khẩu thuốc generic, vốn không nằm trong phạm vi công bố hôm nay. Trong khi đó, Singapore - tập trung vào dược phẩm sáng chế giá trị cao - đối mặt rủi ro lớn nhất trừ khi doanh nghiệp tại đây nhanh chóng đầu tư sản xuất vào Mỹ.
