Doanh nhân Jensen Huang đã xây dựng công ty có giá trị lớn nhất thế giới bằng cách tiên phong phát triển những con chip máy tính chuyên dụng đứng sau làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Đến nay, để biến tầm nhìn về tương lai thành hiện thực, nhà sáng lập Nvidia hiện đang thử nghiệm một “chuyên môn” khác, đó là thuyết phục các nhà đầu tư Phố Wall rằng những con chip này là tài sản tài chính dài hạn, tương tự bất động sản thương mại hay các tuyến cầu đường thu phí.
Trong tuần này, Nvidia công bố các thỏa thuận với 6 công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới gồm BlackRock, Blackstone, Apollo, KKR, Brookfield và Goldman Sachs. Mục tiêu của kế hoạch là xây dựng một nguồn vốn trị giá 500 tỷ USD để tài trợ cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu và cụm GPU dành cho những công ty không có xếp hạng tín nhiệm hoặc không đủ tiền mặt để trực tiếp mua số chip có giá trị lên tới hàng triệu USD.
Điểm then chốt trong kế hoạch mà ông Jensen Huang công bố trong một chương trình của CNBC, với lãnh đạo của cả 6 tập đoàn tài chính Phố Wall đứng bên cạnh, là một giả định quan trọng: các bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia sẽ duy trì giá trị theo thời gian, hoạt động giống các tài sản hữu hình truyền thống hơn là những thiết bị điện tử tiêu dùng nhanh mất giá.
“Nền tảng nhà máy AI của Nvidia thực sự là một tài sản có thể đầu tư, một tài sản cơ sở hạ tầng. Lý do là bởi nó tạo ra năng suất, tạo ra doanh thu, có tính linh hoạt, được hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ đám mây sử dụng và vận hành mọi mô hình AI”, ông Huang nhấn mạnh.
Trong hoạt động tài chính dựa trên tài sản tiêu chuẩn, khi người vay vỡ nợ, ngân hàng có thể thu hồi tài sản - chẳng hạn như một tòa nhà, nhà kho hoặc tàu chở hàng - rồi bán tài sản đó để thu hồi vốn. Những tài sản vật chất này có thị trường thứ cấp được hình thành rõ ràng và có thể tồn tại trong nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, vòng đời sử dụng của những GPU tiên tiến nhất vẫn chưa được xác định rõ. Trong khi các con chip mới được sử dụng để vận hành quá trình huấn luyện những mô hình AI tiên tiến, sau vài năm, chúng sẽ được chuyển sang các tác vụ suy luận có biên lợi nhuận thấp hơn. Sự chuyển đổi này tác động trực tiếp đến giá trị bán lại cũng như giá trị tài sản thế chấp của các con chip. “Khấu hao là rủi ro then chốt ở đây”, ông Ben Emons, nhà sáng lập FedWatch Advisors, nhận định. Ông từng cấu trúc các khoản vay dựa trên tài sản tương tự cho IndyMac trước khi gia nhập Pimco với vai trò nhà quản lý danh mục đầu tư. Theo ông, các chip Nvidia có thể mất giá nhanh hơn dự kiến.
Bên cạnh đó, ông Emons còn lưu ý thêm rằng mối đe dọa lớn nhất đối với mô hình tài chính của Nvidia đến từ Trung Quốc, quốc gia đang nhanh chóng đẩy mạnh công suất tính toán trong nước và có khả năng đưa một lượng chip giá rẻ ra thị trường trong một cuộc chiến về giá.
Theo ông, nếu Trung Quốc tăng mạnh sản lượng và khiến giá chip lao dốc, giá trị của những tài sản được dùng để thế chấp cho hàng trăm tỷ USD khoản vay tư nhân cũng có thể mất giá nhanh hơn thời gian đáo hạn của các khoản vay, qua đó làm gia tăng nguy cơ thua lỗ cho nhà đầu tư.
Để có thể bù đắp một phần rủi ro này, ông Emons cho rằng các nhà đầu tư sẽ xem GPU là thiết bị có tốc độ khấu hao cao chứ không giống như bất động sản, đồng thời yêu cầu mức lợi suất cao từ 11% đến 17%, tùy thuộc vào vị trí của khoản đầu tư trong cấu trúc vốn.
Bên cạnh đó, theo một báo cáo của Bank of America Securities, các bên đi vay nhiều khả năng sẽ là những doanh nghiệp không đạt chuẩn đầu tư và bị loại khỏi các thị trường nợ truyền thống, trong đó có các start-up AI và các công ty “neocloud”. Nếu những bên vay này phá sản, các nhà quản lý quỹ Phố Wall sẽ buộc phải thu hồi và bán lại những con chip đã qua sử dụng trong bối cảnh thị trường có thể đang đi xuống.
Dù Trung Quốc đặt ra những rủi ro nhất định, nhưng những thử thách này sẽ chưa thể hiện rõ trong thời gian gần. Huawei, nhà cung cấp chip AI lớn nhất Trung Quốc, đã nằm trong Danh sách Thực thể của Bộ Thương mại Mỹ từ năm 2019. Đến tháng 5, Chính phủ Mỹ cho biết các chip AI Ascend của Huawei vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, qua đó ngăn cấm mọi công ty Mỹ sử dụng những con chip này.
Trong thời gian đó, Nvidia vẫn là nhà cung cấp chip AI lớn nhất tại Mỹ với thị phần lên tới hơn 75%, theo hầu hết các ước tính.
Và ở thời điểm hiện tại, các lợi thế kinh tế vẫn đang đứng về phía ông Jensen Huang. Do tình trạng khan hiếm chip khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscaler) chạy đua mở rộng công suất, giá thuê chip H100 của Nvidia đã tăng từ khoảng 1,70 USD cho mỗi GPU/giờ vào cuối năm 2025 lên khoảng 2,35 USD cho mỗi GPU/giờ trong năm nay, ông Huang tiết lộ.
Điều quan trọng là Nvidia cho rằng lớp phần mềm CUDA, giúp các nhà phát triển chạy các tác vụ AI trên GPU của hãng, liên tục cải thiện hiệu suất phần cứng sau khi được triển khai, cho phép những con chip cũ vẫn duy trì khả năng tạo ra giá trị và lợi nhuận trong thời gian dài hơn so với dự báo của các mô hình kế toán truyền thống.
