Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ (NEC) Kevin Hassett bất ngờ trở thành cái tên nổi bật nhất trong cuộc đua kế nhiệm ông Jerome Powell tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Các dự đoán đều nghiêng về ông khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói bóng gió rằng ông đã biết mình sẽ chọn ai và Nhà Trắng cho biết đang hướng tới thời điểm công bố vào dịp Giáng sinh.
Tuy nhiên, trong giới kinh tế học và những đồng nghiệp từng làm việc cùng ông Kevin Hassett nhiều năm, thì phản ứng lại vô cùng trái chiều, từ sự ủng hộ mạnh mẽ đến lo ngại sâu sắc.
Với những người ủng hộ, ông Kevin Hassett là một “kiến trúc sư chính sách” xuất sắc và như đồng minh lâu năm - cựu cố vấn của ông Trump Stephen Moore mô tả - là một “người theo chủ nghĩa tiền tệ cứng rắn, người sẽ bảo vệ giá trị của đồng USD.
Nhưng trong mắt một số đồng nghiệp cũ, ông lại được xem như một hình ảnh đáng lo ngại hơn khi trở thành cố vấn của tổng thống, ông là một người trung thành về mặt chính trị, sẵn sàng hy sinh tính độc lập của thể chế và cả sự thật khách quan để làm hài lòng nhà lãnh đạo.
Ông Kevin Hassett liên tục xuất hiện trên truyền hình cáp, bảo vệ các ưu tiên chính sách của Tổng thống Trump, giảm nhẹ những dữ liệu bất lợi và lặp lại quan điểm của Nhà Trắng về mọi vấn đề, từ lạm phát đến tính tin cậy của các số liệu liên bang. Đầu tháng 11/2025, ông từng khẳng định lạm phát đã giảm rất nhiều và xu hướng giá cả đang rất, rất tốt, dù số liệu chính thức cho thấy chỉ số giá tiêu dùng đã tăng liên tiếp trong 5 tháng.
PHẢN ỨNG LO NGẠI
Để hiểu vì sao sự thay đổi này khiến nhiều đồng nghiệp cũ lo lắng, cần nhìn lại kinh nghiệm dày dặn của ông Kevin Hassett.
Trước thời Trump, ông là một nhà kinh tế bảo thủ thuộc giới tinh hoa. Ông từng làm việc tại Fed và Trường Kinh doanh Columbia, là cố vấn cho các chiến dịch tranh cử của John McCain, George W. Bush và Mitt Romney đồng thời giữ vị trí tại Viện Doanh nghiệp Mỹ cùng Viện Hoover. Năm 2017, khi được đề cử làm Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế (CEA), ông nhận được thư ủng hộ ký bởi các nhân vật tầm cỡ thuộc cả hai đảng, bao gồm hai cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan và Ben Bernanke.
Trong Nhà Trắng nhiệm kỳ đầu của Trump, ông Hassett trở thành nhân vật trung tâm trong việc thiết kế và vận động cho gói cắt giảm thuế doanh nghiệp năm 2017, lập luận rằng nó sẽ thúc đẩy đầu tư và sản xuất. Sau đó, ông trở lại làm cố vấn cấp cao về chính sách kinh tế trong đại dịch Covid-19 và hiện giữ vai trò Giám đốc NEC, đặt ông vào trung tâm chương trình nghị sự nhiệm kỳ hai của chính quyền Trump.
Lần này, ông Kevin Hassett trở thành một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất bảo vệ các chính sách kinh tế của Tổng thống. Tuần trước, ông nói trên Fox News rằng nếu đang điều hành Fed, ông sẽ cắt giảm lãi suất ngay bây giờ vì dữ liệu cho thấy điều đó, đồng thời dự báo sự kết hợp giữa thuế doanh nghiệp thấp cho các nhà máy trong nước và chính sách công nghiệp mới của ông Trump sẽ mang lại một năm bùng nổ tuyệt đối về GDP và tăng trưởng việc làm vào năm 2026.
Ông cũng lặp lại các chỉ trích của Tổng thống Trump nhắm vào Fed và các thống kê mà ngân hàng trung ương dựa vào, cáo buộc quan chức Fed đặt chính trị lên trên nhiệm vụ, gọi Fed chậm trễ trong việc giảm lãi suất và gợi ý rằng có một “mẫu hình” thiên lệch mang tính đảng phái trong dữ liệu việc làm do Cục Thống kê Lao động (BLS) công bố. Khi ông Donald Trump sa thải Ủy viên BLS Erika McEntarfer và cáo buộc bà làm sai lệch số liệu, ông Kevin Hassett xuất hiện trên truyền hình với thái độ vui vẻ, cho rằng hành động của Tổng thống là để đảm bảo tính chính xác và quy trình. Đó cũng là lúc nhiều đồng minh cũ của ông rút lại sự ủng hộ.
“Nếu anh hỏi tôi cách đây một năm, tôi sẽ nói Kevin là lựa chọn tốt. Nhưng giờ thì không. Kevin đã vô cùng thiếu trung thực”, ông Dean Baker - nhà kinh tế theo khuynh hướng tiến bộ, người từng đồng tác giả nhiều nghiên cứu với ông Hassett và từng ủng hộ ông vào CEA - cho biết.
Ông Baker, người có hàng chục năm nghiên cứu dữ liệu BLS nhấn mạnh rằng phương pháp của BLS hoàn toàn công khai và liên tục được điều chỉnh dựa trên nghiên cứu nội bộ và bên ngoài. Điều khiến ông lo ngại không phải Kevin Hassett thực sự tin rằng số liệu bị thao túng, mà là việc ông sẵn sàng nói ra những điều sai sự thật chỉ vì những gì ông Trump muốn nghe.
“Tôi không tin rằng ông ấy sẽ làm điều ông ấy cho là đúng theo chuyên môn, nếu điều đó trái với những gì Donald Trump yêu cầu”, ông Baker chỉ trích.
Ông so sánh trực tiếp ông Hassett với Ben Bernanke. Cũng như Hassett, ông Ben Bernanke từng giữ chức Chủ tịch CEA dưới thời một tổng thống đảng Cộng hòa, George W. Bush, trước khi sang Fed. “Nhưng khác với ông Kevin Hassett, ông Ben Bernanke chưa từng tự đánh mất mình khi làm Chủ tịch CEA. Ông ấy bảo vệ chính sách của Bush, điều đó là đương nhiên, nhưng không bao giờ nói những điều hoàn toàn sai sự thật”, ông Baker nói trên Fortune.
Ông Gregory Mankiw, cựu Chủ tịch CEA dưới thời cựu Tổng thống Bush và giáo sư Đại học Harvard, viết trong email gửi Fortune rằng ông cảm thấy đau lòng khi xem ông Kevin Hassett trên truyền hình, nơi ông mải miết bảo vệ những chính sách thiếu hiểu biết kinh tế của ông Trump” Tuy vậy, ông Mankiw vẫn nói: “Tôi quý Kevin và luôn coi ông ấy là một nhà kinh tế giỏi”. Câu hỏi lớn, theo ông, là liệu Kevin Hassett có duy trì mức độ độc lập chính trị cần thiết để trở thành một Chủ tịch Fed thành công hay không.
LẬP LUẬN ỦNG HỘ
Trong vòng tròn cố vấn của Tổng thống Donald Trump, những chỉ trích rằng ông Kevin Hassett chỉ là người trung thành với tổng thống bị bác bỏ như sự lo lắng của phe tinh hoa.
Ông Stephen Moore, cựu cố vấn của Tổng thống Trump và là thành viên cao cấp tại Quỹ Heritage, cho rằng ông Hassett chính là người phù hợp nhất. “Tôi không thể nghĩ ra ai tốt hơn. Kevin hiểu rằng mục tiêu của fed là kiểm soát lạm phát”, ông Moore nói với Fortune.
William Beach, cựu Ủy viên BLS và là người được ông Trump bổ nhiệm, là người lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ nhất.
Ông Beach gọi ông Kevin Hassett là một nhà kinh tế xuất sắc với hiểu biết sâu rộng về hệ thống ngân hàng cùng khả năng truyền đạt rõ ràng, đều những kỹ năng mà ông cho là thiết yếu đối với bất kỳ Chủ tịch Fed nào. Khi được hỏi về sự hoài nghi của ông Hassett với dữ liệu việc làm của BLS, ông William Beach từ chối bình luận và tỏ vẻ khó chịu, chỉ nói rằng Fed luôn dựa trên những thống kê tốt nhất có thể.
Sự lưỡng lự này trái ngược với những phát biểu trước đây của chính ông Beach. Trong một cuộc phỏng vấn với Fortune, ông từng chỉ trích mạnh mẽ các nỗ lực mô tả số liệu việc làm là bị thao túng chính trị, cảnh báo rằng làm suy giảm niềm tin vào thống kê liên bang là cực kỳ nguy hiểm vì thị trường phụ thuộc rất nhiều vào báo cáo việc làm.
Nhưng lần này, ông Beach tập trung vào mối quan hệ lâu dài với ông Kevin Hassett và cái mà ông gọi là khả năng phán đoán vững vàng, nhấn mạnh rằng ông tin ông Hasset sẽ đặt lợi ích của Fed và kinh tế Mỹ lên hàng đầu.
Trong khi ông Kevin Hassett vui mừng trước phản ứng ban đầu của thị trường khi xuất hiện thông tin ông là ứng viên sáng giá thay thế chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell, nhiều chuyên gia theo dõi Fed lâu năm lại nhìn thấy tín hiệu cảnh báo trong thị trường trái phiếu.
Ông Jon Hilsenrath, cố vấn cao cấp tại StoneX và cựu phóng viên theo dõi Fed của Wall Street Journal lưu ý rằng đợt tăng ngay lập tức của lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm là đáng chú ý.
Ông lập luận trong một bài đăng trên LinkedIn rằng lợi suất cao hơn cho thấy các nhà giao dịch trái phiếu đang đặt cược rằng một Fed do Kevin Hassett lãnh đạo có thể mềm mỏng hơn với lạm phát, buộc lợi suất dài hạn phải tăng để bù đắp rủi ro đó.
Hơn nữa, ông Hilsenrath bổ sung rằng mặc dù lợi suất khoảng 4% có vẻ không quá căng thẳng, nhưng thực tế mức này cực kỳ thấp trong bối cảnh lạm phát vẫn trên mục tiêu 2% của Fed và thâm hụt ngân sách gần 2.000 tỷ USD.
Nếu thị trường trái phiếu mất niềm tin vào tính độc lập của Fed, sự chênh lệch này có thể đảo chiều mạnh, đẩy lãi suất tăng vọt.
Điều đó phản ánh “nguy cơ Mickey Mouse” mà nhà kinh tế Dean Baker cảnh báo, một chính quyền trông thiếu chuyên nghiệp, với đội ngũ nhân sự quá sợ hãi để phản biện tổng thống, và một Fed bị coi là phục tùng, dẫn đến nguy cơ nổi loạn từ các nhà đầu tư trái phiếu.
“Bạn có những người hiểu cách kinh tế vận hành, nhưng họ sợ Trump. Và cuối cùng, ông Trump mới là người đưa ra quyết định”, ông Baker kết luận.
