Trong nhiều thập kỷ, điểm đến mà các nhà sáng lập công nghệ, nhà đầu tư và kỹ sư trên khắp thế giới đều muốn đặt chân tới là Thung lũng Silicon (Silicon Valley) tại Mỹ. Thế nhưng hiện nay, ngày càng nhiều người lại chọn bay đến Thượng Hải, Hàng Châu hay Thâm Quyến để tìm kiếm những cơ hội tiếp cận công nghệ mới.
Và vì vậy mà Trung Quốc đang chứng kiến đà bùng nổ của một loại hình du lịch mới mang tên du lịch công nghệ.
Du khách sẵn sàng chi tới 9.000 USD cho các tour được thiết kế riêng đưa họ tham quan các nhà máy sản xuất xe điện, trải nghiệm robotaxi và ghé thăm những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và robot. Xu hướng này phần nào được thúc đẩy bởi những video “viral” trên mạng xã hội về robot hình người biết nhảy múa hay ô tô bay của Trung Quốc, tạo cảm giác rằng quốc gia này đang phát triển nhanh hơn phương Tây trong nhiều công nghệ mới nổi.
Và trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng trở nên gay gắt, các chuyến đi này cũng trở thành cách để giới đầu tư và doanh nhân tìm kiếm cơ hội hợp tác cũng như khám phá những đột phá công nghệ tiếp theo.
Ông Shaoyu Yuan, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học New York (NYU) nhận định: "Nhiều người cảm thấy hệ sinh thái công nghệ của Trung Quốc đã phát triển đến mức nếu không trực tiếp chứng kiến thì họ sẽ bất lợi về mặt thông tin so với những người khác đã từng đến đây. Đặc biệt nếu bạn đang xây dựng một start-up hoặc đưa ra quyết định đầu tư, việc đọc về mô hình tích hợp dọc của BYD là một chuyện, còn tận mắt bước vào nhà máy của hãng lại là một trải nghiệm hoàn toàn khác", ông nhấn mạnh.
CÓ GÌ BÊN TRONG MỘT TOUR DU LỊCH CÔNG NGHỆ TẠI TRUNG QUỐC?
Những tour du lịch với tên gọi “Tour công nghệ AI và robot Thượng Hải” (Shanghai AI and Robotics Innovation Tour) hay “Tour chuyên sâu về ngành xe điện và công nghệ pin” (EV and Battery Deep Dive) tại Trung Quốc thường kéo dài từ ba đến năm ngày.
Du khách được đưa tới tham quan các nhà máy, trung tâm ươm tạo start-up, hội nghị ngành và còn có cơ hội tham gia các buổi hỏi đáp riêng với lãnh đạo doanh nghiệp. Giá tour chưa bao gồm vé máy bay nhưng đã bao gồm khách sạn, ăn uống và phương tiện di chuyển.
Những doanh nghiệp xuất hiện trong các tour đều được lựa chọn như những biểu tượng cho sự trỗi dậy về công nghệ của Trung Quốc, bao gồm BYD - hãng xe điện đã vượt Tesla về doanh số xe điện toàn cầu; Unitree Robotics - công ty nổi tiếng với các robot hình người gây sốt trên mạng xã hội; và DeepSeek - start-up AI được so sánh với ChatGPT.
Ông Chetan Shah, một nhà đầu tư đến từ Mumbai (Ấn Độ) đã tham gia nhiều tour công nghệ tại Trung Quốc, chia sẻ trên trang Rest of World: "Thành thật mà nói, các tour này khá đắt. Nhưng đổi lại, tôi được tiếp cận những điều mà tiền cũng không dễ mua được. Tôi có thể tự mình đến tham quan BYD như một du khách, nhưng chắc chắn sẽ không được bước sâu vào bên trong nhà máy”.
Ông Shah, người đang điều hành doanh nghiệp gia đình, cho biết việc tận mắt chứng kiến năng lực sản xuất của Trung Quốc đã khiến ông phải nhìn nhận lại khả năng cạnh tranh toàn cầu. Theo ông, những chuyến đi này giúp ông đánh giá cơ hội đầu tư chính xác hơn rất nhiều so với việc chỉ đọc các báo cáo nghiên cứu.
"Tôi bắt đầu so sánh các doanh nghiệp cùng ngành ở phương Tây, Trung Quốc và Ấn Độ, chẳng hạn như ngành hóa chất. Khi trực tiếp đến Trung Quốc, tôi nhận ra chi phí sản xuất của họ thấp đến mức Ấn Độ gần như không thể cạnh tranh được”, ông nói. Sau chuyến đi, ông Chetah Shah quyết định thoái vốn khỏi một số khoản đầu tư và sau đó, ông biết tin giá trị những khoản đầu tư này đã giảm từ 40 - 50%.
DU LỊCH CÔNG NGHỆ GHI ĐIỂM TRONG MẮT DU KHÁCH
Năm 2023, Boyang Shen chuyển tới Thượng Hải sau gần 10 năm làm tư vấn kinh doanh tại châu Âu với dự định thành lập một công ty nghiên cứu thị trường và tư vấn. Tuy nhiên, mọi chuyện thay đổi khi hai khách hàng đầu tiên đề nghị ông thiết kế các chuyến tham quan chuyên sâu về ngành xe điện và lĩnh vực thương mại điện tử livestream. Nhận thấy tiềm năng của mô hình này, một năm sau ông Shen xin giấy phép kinh doanh du lịch và thành lập công ty GloPen tại Thượng Hải.
Chỉ trong 18 tháng, GloPen đã đón hơn 1.000 khách. "Có rất nhiều đối thủ trong lĩnh vực tư vấn, nhưng thị trường vẫn còn thiếu những chương trình trải nghiệm công nghệ trọn gói và mang tính thực tế như thế này", ông Shen chia sẻ. Phần lớn khách hàng của GloPen đến từ Đông Nam Á, Ấn Độ và châu Âu. Ngoài ra còn có lượng khách đáng kể từ Mỹ và Brazil.
Trong khi đó, công ty nghiên cứu Tech Buzz China lại hướng tới nhóm học sinh trung học có định hướng theo các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học). Nhà sáng lập Rui Ma tiết lộ phần lớn trong số 32 người đăng ký chương trình sắp tới đến từ Mỹ, còn lại chủ yếu là Singapore và Ấn Độ. Chương trình mời các thực tập sinh đang làm việc tại các công ty AI Trung Quốc cùng những sinh viên ngành robot mới tốt nghiệp trao đổi trực tiếp với phụ huynh và học sinh.
"Mục tiêu của chúng tôi là giúp các bậc phụ huynh cập nhật những thông tin mới nhất để hiểu con mình nên học gì trong tương lai. Nếu con bạn mới 16 tuổi thì việc biết các kỹ sư hiện nay đang nghiên cứu điều gì sẽ rất hữu ích. Hệ thống giáo dục đại học của Trung Quốc hiện có mức độ cạnh tranh cực kỳ cao. Thậm chí nhiều sinh viên đại học đã trở thành tác giả chính của các bài báo khoa học được công bố", ông Ma chia sẻ.
Không chỉ giới doanh nhân hay nhà đầu tư, khách du lịch thông thường cũng ngày càng có nhiều lựa chọn trải nghiệm công nghệ tại Trung Quốc. Chỉ cần tìm kiếm từ khóa "tech tours" trên Tripadvisor hoặc Trip.com, du khách sẽ thấy hàng chục chương trình khác nhau. Tại Thâm Quyến - trung tâm sản xuất và công nghệ ở miền Nam Trung Quốc - hoạt động được xếp hạng cao nhất trong tổng số 104 trải nghiệm du lịch vào đầu tháng 5 là tour “Hành trình khám phá công nghệ tương lai tại Thâm Quyến” (Shenzhen Tech Tour: Explore the Future). Với giá 92 USD, du khách được trải nghiệm giao đồ ăn bằng drone, đi thử robotaxi và tham quan các cửa hàng trưng bày kính AI cũng như đồ chơi tích hợp AI.
Các doanh nghiệp cũng nhanh chóng tận dụng xu hướng này để quảng bá thương hiệu. Start-up xe điện XPeng từ tháng 1/2026 đã bán vé tham quan chính showroom của mình và nhiều đợt mở bán thường xuyên hết vé.
Đáng chú ý, du lịch công nghệ hoàn toàn phù hợp với chiến lược quảng bá hình ảnh Trung Quốc như một cường quốc công nghệ. Tháng 4/2025, YouTuber người Mỹ iShowSpeed đến Thâm Quyến và tham gia trải nghiệm ô tô bay chạy bằng drone. Dù ê-kíp của iShowSpeed khẳng định không nhận tài trợ từ chính phủ Trung Quốc, video vẫn thu hút hơn 600.000 lượt xem và được truyền thông nhà nước Trung Quốc ca ngợi vì đã giúp thế giới nhìn thấy một Trung Quốc chân thực.
Hồi tháng 2/2026, trong chuyến thăm Unitree Robotics tại Hàng Châu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã theo dõi màn trình diễn võ thuật của robot hình người. Những đoạn video này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc. Trong năm nay, lãnh đạo Tây Ban Nha và Việt Nam cũng đã gặp gỡ nhiều lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc và trực tiếp trải nghiệm kính AI trong các chuyến thăm.
Ngày 15/5, Lex Fridman, người dẫn chương trình của một trong những podcast công nghệ nổi tiếng nhất thế giới, đăng trên mạng xã hội X rằng ông tới Trung Quốc để gặp gỡ những kỹ sư đang đứng ở trung tâm cuộc cách mạng AI của Trung Quốc, đồng thời kết hợp thực hiện chuyến du lịch quá giang.
Theo ông Shaoyu Yuan, chuỗi tác động này đang tự tạo ra động lực quảng bá rất tốt. "Một người xem các nội dung về công nghệ Trung Quốc trên TikTok hoặc YouTube, từ đó nảy sinh tò mò. Sự tò mò khiến họ đặt tour. Sau chuyến đi, họ chia sẻ trải nghiệm lên mạng xã hội. Nội dung đó lại tiếp cận những người khác và tạo ra thêm sự tò mò”, ông chỉ ra.
"Mỗi vòng lặp như vậy lại càng nhấn mạnh vào hình ảnh của Trung Quốc như một cường quốc công nghệ và có thể là đang dẫn đầu trong cuộc đua AI. Dù nhận định đó hoàn toàn chính xác hay còn được phóng đại, cơ chế tạo ra nhận thức ấy là có thật và đang mở rộng”, ông kết luận.