Chính phủ sẽ xử lý nghiêm lợi ích nhóm trong các dự án BOT

Tại Nghị quyết Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2007 vừa được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký ban hành, Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các vi phạm, chống tiêu cực, lợi ích nhóm trong thực hiện các dự án BOT.

Chính phủ sẽ xử lý nghiêm lợi ích nhóm trong các dự án BOT

Theo Nghị quyết, Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, ngành, địa phương rà soát, đánh giá tổng mức đầu tư, mức phí và thời gian thu phí các dự án, công trình giao thông đầu tư theo hình thức BOT, đề xuất các giải pháp cụ thể, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2007; đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm, chống tiêu cực, lợi ích nhóm trong thực hiện các dự án BOT.

Bên cạnh đó, các cơ quan liên quan và chịu trách nhiệm phải tích cực rà soát, xem xét cụ thể phương án đầu tư dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông để sử dụng hiệu quả nguồn vốn của Nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích của nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng. Chủ trương được nhấn mạnh chính là phải xử lý nghiêm các vi phạm. 

Ngoài ra, để đề cao tính minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư, Chính phủ cũng yêu cầu phải lựa chọn nhà đầu tư BOT phải qua đấu thầu.

Chính phủ yêu cầu phải bổ sung quy định chặt chẽ về lựa chọn nhà đầu tư phải thông qua đấu thầu; những dự án chỉ có 1 nhà đầu tư đăng ký phải xem xét lại tính khả thi của dự án trong việc quyết định chủ trương đầu tư. Quy định rõ nguyên tắc, trách nhiệm trong việc đàm phán ký kết hợp đồng dự án, trong việc giám sát thực hiện hợp đồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đặc biệt việc quản lý chất lượng công trình và tổng giá trị đầu tư, giá thu phí và thời gian thu phí phải thực hiện cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh quyết toán như công trình sử dụng vốn ngân sách.

Rà soát quy định về lập, phê duyệt và quản lý chi phí đầu tư xây dựng, đặc biệt là định mức đơn giá và việc công bố chỉ số giá thị trường.

Điều chỉnh quy định về cơ cấu nguồn vốn đầu tư nhằm đa dạng nguồn vốn và thành phần kinh tế tham gia đầu tư, đồng thời giảm tỉ lệ vốn vay ngân hàng ở mức hợp lý. Về năng lực nhà đầu tư, hình thức góp vốn cần quy định cụ thể, tránh tình trạng lựa chọn nhà đầu tư chỉ dựa trên cơ sở vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính nhưng không có năng lực thực sự.

Rà soát để bổ sung vào quy hoạch hệ thống giao thông toàn quốc tiêu thức trạm thu phí giao thông, trên cơ sở ban hành tiêu chí cụ thể hợp lý và đúng quy định; điều chỉnh vị trí những trạm thu phí bất hợp lý, sửa đổi điều kiện khoảng cách các trạm thu phí dưới mức tối thiểu (70 km) trong Thông tư 159/2013/TT-BTC, ban hành quy định về giá, phương pháp xác định giá sử dụng kết cấu hạ tầng cụ thể cho từng lĩnh vực của ngành GTVT trên cơ sở đề cập đầy đủ các yếu tố và đảm bảo hài hòa lợi ích nhà đầu tư, người sử dụng hạ tầng và Nhà nước; theo đó ban hành và điều chỉnh giá thu phi giao thông hợp lý.

Việc thu phí cũng phải đảm bảo tuyệt đối minh bạch, trên cơ sở bổ sung hoàn thiện quy trình chặt chẽ, có giám sát bằng công nghệ tiên tiến và thực hiện bắt buộc công nghệ thu phí tự động.