Kỳ nghỉ Tết kết thúc cũng chính là thời điểm nhiều người dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải khi quay lại công việc. Cảm giác sốc sau Tết thực chất là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi đồng hồ sinh học, dinh dưỡng và vận động bị xáo trộn.
Để phục hồi hiệu quả, cần bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhưng đều đặn, giúp cơ thể từng bước lấy lại trạng thái cân bằng và nguồn năng lượng ổn định.
TÁI LẬP THÓI QUEN SINH HOẠT ĐỀU ĐẶN
Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài với nhiều hoạt động sum họp, tiệc tùng và thay đổi lịch trình, cơ thể thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, thậm chí cảm giác sốc nhẹ khi phải quay lại guồng sinh hoạt và công việc thường nhật.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự đảo lộn nhịp sinh học như ngủ muộn hơn bình thường, thức dậy trễ, giờ ăn thất thường và mức độ vận động thay đổi đột ngột. Sự xáo trộn trong thời gian ngủ và ăn uống có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hormone điều hòa năng lượng, cảm giác đói - no và tâm trạng, khiến cơ thể cần một khoảng thời gian để điều chỉnh lại.
Việc tái lập thói quen sinh hoạt đều đặn vì thế được xem là bước đầu tiên và quan trọng nhất giúp cơ thể thích nghi trở lại. Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định mỗi ngày giúp đồng bộ lại nhịp sinh học, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và mức độ tỉnh táo vào ban ngày.
Nghiên cứu và khuyến nghị về vệ sinh giấc ngủ được tổng hợp trên GoHealth Urgent Care cũng cho thấy rằng quay lại lịch ngủ ổn định ngay sau kỳ nghỉ có thể rút ngắn đáng kể thời gian mệt mỏi và giảm tình trạng thiếu tập trung trong tuần làm việc đầu tiên.
Song song với giấc ngủ, thiết lập giờ ăn cố định và đảm bảo đủ bữa cũng đóng vai trò hỗ trợ hệ tiêu hóa và chuyển hóa năng lượng. Trong giai đoạn Tết, nhiều người có xu hướng ăn muộn vào buổi tối hoặc bỏ bữa sáng do thức dậy trễ.
Khi trở lại nhịp sống bình thường, duy trì ba bữa chính vào khung giờ tương đối ổn định sẽ giúp cơ thể điều chỉnh lại cơ chế tiết enzyme tiêu hóa và hormone liên quan đến chuyển hóa. Thói quen ăn uống đúng giờ không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn góp phần cân bằng đường huyết, từ đó hạn chế cảm giác uể oải giữa ngày.
Bên cạnh đó, những hoạt động nhỏ vào đầu mỗi buổi sáng như đi bộ chậm rãi quanh khu nhà, thực hiện vài động tác duỗi cơ hoặc hít thở sâu trước khi bắt tay vào công việc cũng mang lại hiệu quả tích cực.
Vận động nhẹ nhàng giúp kích hoạt tuần hoàn máu, cải thiện sự tỉnh táo và giảm căng thẳng khi quay lại môi trường làm việc sau kỳ nghỉ dài. Điều quan trọng không nằm ở cường độ mà ở tính đều đặn bởi chính sự lặp lại hàng ngày mới giúp cơ thể hình thành lại nhịp sinh hoạt ổn định.
Tái lập thói quen sinh hoạt đều đặn vì thế không phải là một thay đổi lớn lao hay mang tính ép buộc, mà là quá trình điều chỉnh từng bước, bắt đầu từ giờ giấc ngủ, bữa ăn đến những chuyển động nhẹ đầu ngày. Khi nhịp sinh học được khôi phục, cơ thể sẽ dần lấy lại trạng thái cân bằng, giảm cảm giác sốc sau Tết và sẵn sàng cho giai đoạn làm việc mới với năng lượng ổn định hơn.
UỐNG ĐỦ NƯỚC
Duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày được xem là một trong những bước điều chỉnh đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Việc tăng cường hydrat hóa sau giai đoạn ăn uống dư thừa giúp cơ thể hỗ trợ chức năng thận, cải thiện tiêu hóa và giảm cảm giác mệt mỏi kéo dài.
Các chuyên gia sức khỏe thường khuyến nghị lượng nước trung bình khoảng 8 – 10 ly/ngày đối với người trưởng thành khỏe mạnh, tùy thuộc vào thể trạng và mức độ vận động.
Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình đào thải sản phẩm chuyển hóa qua thận, duy trì thể tích tuần hoàn và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, quá trình hấp thu dinh dưỡng và vận chuyển oxy đến các mô cũng diễn ra hiệu quả hơn, góp phần cải thiện mức năng lượng chung.
Bên cạnh nước lọc, một số lựa chọn như nước trái cây tươi ít đường hoặc trà thảo mộc không caffeine cũng có thể bổ sung thêm chất chống oxy hóa và tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, nên hạn chế các loại đồ uống chứa nhiều đường, nước ngọt có gas hoặc tiêu thụ quá nhiều caffeine trong giai đoạn cơ thể đang cần ổn định lại nhịp sinh học. Lượng đường cao có thể làm dao động đường huyết, trong khi caffeine dư thừa dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm gia tăng cảm giác bồn chồn.
Điều đáng lưu ý là nước không phải giải pháp thải độc theo nghĩa cực đoan mà là yếu tố nền tảng giúp cơ thể vận hành đúng cơ chế sinh lý vốn có. Khi được hydrat hóa đầy đủ, nhiều người ghi nhận cảm giác đầu óc tỉnh táo hơn, giảm nhức đầu nhẹ và bớt nặng nề sau những ngày ăn uống quá mức.
Duy trì thói quen uống nước đều đặn vì thế không chỉ hỗ trợ cơ quan bài tiết mà còn góp phần cải thiện tâm trạng và hiệu suất làm việc trong giai đoạn trở lại nhịp sống thường nhật.
ĂN UỐNG CÂN BẰNG VÀ NHẸ NHÀNG
Sau giai đoạn ăn uống thoải mái trong dịp Tết với nhiều món giàu năng lượng, dầu mỡ và đường, hệ tiêu hóa thường phải làm việc quá tải. Cảm giác đầy bụng, chậm tiêu hoặc mệt mỏi kéo dài là phản ứng khá phổ biến khi cơ thể chưa kịp thích nghi với nhịp sinh hoạt trở lại bình thường.
Trong bối cảnh đó, điều chỉnh chế độ ăn theo hướng cân bằng và nhẹ nhàng được xem là bước phục hồi cần thiết thay vì áp dụng các biện pháp cắt giảm cực đoan.
Theo các khuyến nghị về phục hồi sau kỳ nghỉ, cơ thể cần được cung cấp thực phẩm tươi, giàu chất xơ như rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa và ổn định đường huyết.
Chất xơ không chỉ giúp cải thiện nhu động ruột mà còn tạo cảm giác no lâu, hạn chế tình trạng ăn quá mức khi quay lại lịch sinh hoạt thường ngày. Đồng thời, nguồn vitamin và khoáng chất tự nhiên từ thực phẩm tươi góp phần củng cố hệ miễn dịch trong giai đoạn chuyển mùa hoặc thay đổi nhịp sống.
Song song đó, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường và chất béo bão hòa giúp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan và hệ tim mạch. Việc quay lại chế độ ăn cân đối với tỷ lệ hợp lý giữa tinh bột phức hợp, đạm nạc và chất béo lành mạnh có thể hỗ trợ cơ thể điều chỉnh lại mức năng lượng ổn định hơn sau những ngày tiêu thụ quá nhiều calo rỗng.
Thời điểm và cách thức dùng bữa cũng đóng vai trò quan trọng. Một bữa tối nhẹ diễn ra sớm hơn trong buổi tối giúp hệ tiêu hóa có đủ thời gian xử lý thức ăn trước khi cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi.
Điều này không chỉ cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn giảm cảm giác nặng nề vào sáng hôm sau. Khi nhịp ăn uống được sắp xếp hợp lý, đồng hồ sinh học của cơ thể cũng dần được tái thiết lập.
Đáng chú ý, các chuyên gia đều không khuyến khích những phương pháp “giải độc” cấp tốc hay nhịn ăn kéo dài sau kỳ nghỉ. Những biện pháp này có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng và làm chậm quá trình hồi phục tự nhiên.
Thay vào đó, các bữa ăn cân đối, đa dạng và giàu dưỡng chất mới là nền tảng bền vững giúp cơ thể từng bước lấy lại trạng thái ổn định. Khi dinh dưỡng được điều chỉnh hợp lý, cảm giác mệt mỏi và uể oải sau Tết cũng sẽ giảm dần, nhường chỗ cho sự nhẹ nhõm và năng lượng tích cực hơn trong những ngày làm việc đầu năm.
NGỦ ĐỦ GIẤC VÀ CHẤT LƯỢNG
Giấc ngủ đóng vai trò nền tảng trong quá trình phục hồi thể chất và tinh thần. Đây là khoảng thời gian cơ thể tiến hành sửa chữa mô, điều hòa hormone, củng cố trí nhớ và tái tạo năng lượng sau một ngày hoạt động.
Tuy nhiên, trong dịp Tết, thói quen ngủ thường bị xáo trộn do các hoạt động sum họp, giải trí kéo dài đến khuya hoặc thay đổi múi giờ sinh hoạt. Khi quay trở lại công việc, sự lệch nhịp này dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái uể oải, khó tập trung và suy giảm hiệu suất.
Khôi phục lịch ngủ ổn định là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp cơ thể “reset” sau giai đoạn sinh hoạt thất thường. Người trưởng thành khỏe mạnh được khuyến nghị ngủ trung bình từ 7 - 9 giờ mỗi đêm để đảm bảo các chu kỳ ngủ diễn ra trọn vẹn, bao gồm cả giai đoạn ngủ sâu và ngủ REM.
Không chỉ số giờ ngủ, chất lượng giấc ngủ cũng cần được chú trọng. Một không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và nhiệt độ phòng phù hợp có thể hỗ trợ cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.
Việc hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, đặc biệt là điện thoại và máy tính bảng, giúp giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh. Các khuyến nghị cũng nhấn mạnh rằng thói quen thư giãn nhẹ nhàng trước giờ ngủ như đọc sách hoặc hít thở sâu có thể cải thiện đáng kể chất lượng nghỉ ngơi.
Bên cạnh đó, duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần, giúp đồng hồ sinh học dần ổn định trở lại. Khi nhịp sinh học được thiết lập đều đặn, cơ thể sẽ tự điều chỉnh chu kỳ tỉnh táo và buồn ngủ một cách tự nhiên hơn, hạn chế tình trạng mệt mỏi vào buổi sáng hoặc khó ngủ vào ban đêm.
BẮT ĐẦU VẬN ĐỘNG NHẸ
Sau kỳ nghỉ Tết với lịch sinh hoạt thay đổi và mức độ vận động thường giảm xuống, cơ thể dễ rơi vào trạng thái trì trệ, nặng nề. Do vậy, các chuyên gia sức khỏe khuyến nghị nên bắt đầu bằng những hình thức vận động nhẹ nhàng để cơ thể có thời gian thích nghi trở lại với nhịp hoạt động thường ngày.
Theo các hướng dẫn phục hồi sau kỳ nghỉ, chỉ cần đi bộ nhanh từ 10 - 20 phút/ngày cũng có thể kích hoạt hệ tuần hoàn, hỗ trợ tim mạch và cải thiện sự tỉnh táo.
Vận động ở cường độ vừa phải giúp cơ bắp được đánh thức sau thời gian ít hoạt động, đồng thời thúc đẩy quá trình trao đổi chất diễn ra hiệu quả hơn. Điều này đặc biệt hữu ích trong giai đoạn cơ thể đang điều chỉnh lại sau những ngày tiêu thụ nhiều năng lượng.
Bên cạnh đi bộ, các bài tập kéo giãn cơ hoặc yoga nhẹ cũng mang lại lợi ích rõ rệt. Những chuyển động chậm rãi, có kiểm soát không chỉ giúp cải thiện độ linh hoạt mà còn tăng cường lưu thông máu, giúp giảm cảm giác cứng cơ và mỏi vai gáy. Không chỉ vậy, vận động nhẹ còn có tác dụng tích cực đối với hệ tiêu hóa, hỗ trợ giảm đầy bụng và thúc đẩy nhu động ruột.
Ngoài lợi ích thể chất, hoạt động thể lực ở mức độ phù hợp còn góp phần cải thiện tâm trạng nhờ kích thích cơ thể sản sinh endorphin, hormone liên quan đến cảm giác tích cực.
Khi tâm trạng được nâng cao, mức độ căng thẳng trong những ngày đầu trở lại công việc cũng giảm đi đáng kể. Chính sự kết hợp giữa cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa cảm xúc đã giúp vận động nhẹ trở thành một trong những thói quen quan trọng để phục hồi năng lượng sau kỳ nghỉ dài.
GIẢM STRESS VÀ DÀNH THỜI GIAN CHO BẢN THÂN
Không ít người trải qua cảm giác hụt hẫng hoặc căng thẳng nhẹ khi quay lại guồng công việc và sinh hoạt thường ngày. Sự thay đổi đột ngột về nhịp độ, áp lực hoàn thành kế hoạch đầu năm cùng với dư âm của những ngày nghỉ có thể khiến tâm trạng dao động, khó tập trung và dễ mệt mỏi hơn bình thường.
Vì vậy, chủ động giảm stress và dành thời gian chăm sóc tinh thần trở thành một phần quan trọng của quá trình phục hồi toàn diện. Những thực hành đơn giản như thiền hoặc hít thở sâu trong 5 – 10 phút/ngày có thể giúp điều hòa nhịp tim, giảm mức cortisol và cải thiện sự tỉnh táo. Khi nhịp thở được kiểm soát chậm và sâu hơn, hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt, từ đó tạo cảm giác thư giãn và cân bằng nội tại.
Đồng thời, dành vài phút vào buổi sáng để viết nhật ký hoặc thiết lập những mục tiêu nhỏ trong ngày cũng mang lại hiệu quả tích cực. Hành động này giúp định hình lại suy nghĩ, tạo cảm giác chủ động và rõ ràng trước khi bắt đầu công việc.
Ngoài các hoạt động có chủ đích, duy trì những khoảng nghỉ ngắn trong ngày để làm mới đầu óc cũng đóng vai trò quan trọng. Chỉ cần vài phút rời khỏi màn hình, vận động nhẹ, nhìn ra không gian xanh hoặc đơn giản là hít thở sâu cũng đủ để hệ thần kinh tạm thời thoát khỏi trạng thái căng thẳng kéo dài. Những khoảng nghỉ ngắn nhưng đều đặn giúp duy trì hiệu suất làm việc và hạn chế tình trạng kiệt sức.
Khi tinh thần được chăm sóc đúng cách, cơ thể cũng hưởng lợi theo. Sự thư thái về mặt tâm lý góp phần cải thiện giấc ngủ, ổn định huyết áp và tăng cường khả năng miễn dịch.
Nhờ đó, quá trình hồi phục sau giai đoạn nhiều biến động như dịp Tết diễn ra nhẹ nhàng và bền vững hơn. Việc ưu tiên sức khỏe tinh thần vì thế không chỉ mang ý nghĩa cảm xúc mà còn là nền tảng cho sự cân bằng thể chất trong những ngày đầu năm.
