Động cơ của khu vực đồng tiền chung euro, nguồn cung cấp công nghiệp mạnh mẽ, nhà vô địch xuất khẩu toàn cầu - là một số rất nhiều lời nói hoa mĩ mà nền kinh tế của Đức đã được miêu tả trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, các con số gần đây đã chỉ ra rằng thời kỳ tốt đẹp đã kết thúc, khi nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang mắc kẹt trong tình trạng suy thoái.
Khi các nhà kinh tế tìm kiếm dấu hiệu để tìm hiểu thời gian kéo dài của tình trạng này, mọi ánh mắt sẽ hướng về chỉ số lạm phát của Đức trong tháng 7/2023. Tỷ lệ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) so với cùng kỳ năm trước dự kiến sẽ đạt 6,2%, ít hơn một chút so với mức 6,4% ghi nhận vào tháng 6.
Các con số về sản xuất công nghiệp trong tháng 6, sẽ được công bố vào thứ hai, cũng sẽ cung cấp thêm thông tin về tình hình trong lĩnh vực sản xuất của quốc gia, bao gồm các nhà sản xuất ô tô toàn cầu như Volkswagen, BMW và Mercedes, cũng như mạng lưới các doanh nghiệp kỹ thuật nhỏ và vừa được biết đến với tên gọi Mittelstand.
Nếu lạm phát trong tháng 7 diễn ra như dự kiến, điều đó có nghĩa là tốc độ tăng giá của Đức vẫn đang cao hơn so với mức trung bình của khu vực đồng euro, là 5,3% vào tháng 7. Tình hình còn trở nên tồi tệ hơn so với Tây Ban Nha, nơi lạm phát chỉ đạt 2,3% vào tháng trước.
Lạm phát bền vững đang góp phần vào khó khăn kinh tế hiện tại của Đức, đặc biệt khi kết hợp với tăng trưởng trì trệ. Theo một nhà kinh tế, điều này dẫn đến tình trạng "Slowcession" – mô tả việc kinh tế trì trệ một cách chậm rãi.
Carsten Brzeski, Trưởng phòng Makrokinh tế toàn cầu tại ngân hàng Hà Lan ING, miêu tả nền kinh tế Đức đang "bị mắc kẹt trong vùng mờ giữa tình trạng trì trệ và suy thoái".
Đến tháng 5, khi nền kinh tế của nước này đã chính thức được xác nhận đang trong suy thoái. Các con số chính thức được điều chỉnh đã cho thấy hiệu suất kém hơn so với ban đầu và thực tế nền kinh tế Đức đã thu hẹp tăng trưởng 0,3% từ tháng 1 đến cuối tháng 3, sau khi suy giảm trong ba tháng cuối năm 2022. Giá cao đã buộc hộ gia đình giảm tiêu dùng vào đầu năm nay, tác động lớn hơn đến tăng trưởng so với dự kiến ban đầu.
Quý 2, từ tháng 4 đến tháng 6, cũng không khá hơn. Dự đoán đã kỳ vọng tăng trưởng nhỏ hơn; thay vào đó, tăng trưởng trì trệ, chỉ đạt 0%. Do đó, xuất hiện tình trạng "vùng mờ".
Một lần nữa, sức mua người tiêu dùng yếu do khó khăn về tiền bạc là một trong những nguyên nhân chính, cùng với lãi suất cao hơn - hiện tại là 3,75% cho lãi suất tiền gửi chính trong khu vực đồng euro, do Ngân hàng Trung ương châu Âu thiết lập.
Các công ty ở Đức cũng cảm thấy u ám: Chỉ số tình hình kinh doanh được theo dõi chặt chẽ từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo đặt tại Munich đã giảm liên tục trong ba tháng liên tiếp cho đến tháng 7. Brzeski cho rằng điều này do việc siết chặt tiền tệ liên tục từ ECB, nỗi lo về nền kinh tế Mỹ và việc mở cửa yếu hơn dự kiến tại Trung Quốc - thị trường cho nhiều xuất khẩu của Đức, từ ô tô nhanh đến máy móc.
Để thoát khỏi bóng ma của suy thoái kép, Brzeski kêu gọi các bộ trưởng Đức tiến hành gấp một chương trình cải cách.
Tuy điều đó có thể không thực sự xảy ra trong thời gian tới, một phần là do thủ tướng Olaf Scholz và các thành viên của quốc hội Đức, giống như nhiều nơi khác trên khắp châu Âu, hiện đang trong kì nghỉ mùa hè.
Đáp lại con số tăng trưởng quý gần đây cách đây hơn một tuần, bộ trưởng kinh tế Robert Habeck gọi con số đó là "thiếu sự hài lòng", mặc dù có sự tăng nhẹ trong tiêu dùng cá nhân và đầu tư.
Tuy nhiên, Habeck không có nhiều hứng thú với gói kích thích kinh tế, cho rằng điều này chỉ làm gia tăng lạm phát.
"Bất kỳ ai phân phát tiền bằng một bình phun trong thời kỳ lạm phát cao chỉ mang đến một kết quả duy nhất cho tăng trưởng: Lạm phát", ông nói.
Chính phủ Đức có thể vẫn may mắn khi thấy tình hình đã cải thiện một chút trong khi các quan chức đang thưởng thức kỳ nghỉ của mình. Thị trường lao động vẫn duy trì tốt, với tỷ lệ thất nghiệp được điều chỉnh theo mùa là 5,6% vào tháng 7, thấp hơn so với mức tháng 6.
Vào ngày thứ sáu tuần trước cũng có một số dữ liệu đáng ngạc nhiên, khi đơn đặt hàng nhà máy Đức vượt bất kỳ kỳ vọng nào với mức tăng hàng tháng lớn nhất trong ba năm qua. Các nhà kinh tế ngạc nhiên khi con số cho thấy sự tăng 7% từ tháng 5 đến tháng 6, nhờ vào việc tăng đơn đặt hàng lớn, bao gồm cho máy móc và máy bay. Airbus, một công ty có nhà máy lớn tại Hamburg cùng với các nhà máy nhỏ khác trên khắp đất nước, cho biết họ đã thấy sự tăng đột ngột trong đơn đặt hàng máy bay vào tháng 6.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu đây chỉ là một sự nghỉ ngơi tạm thời hay là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế lớn nhất khu vực đồng euro cuối cùng đã bắt đầu hồi phục sau những khó khăn gần đây.
