Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đã đạt được một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ, theo đó Washington sẽ cắt giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ từ mức 50% xuống còn 18%. Đổi lại, New Delhi cam kết chấm dứt việc mua dầu của Nga và thu hẹp các rào cản thương mại đối với hàng hóa Mỹ.
Ông Trump đã công bố tin tức này trên mạng xã hội Truth Social ngay sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đồng thời cho biết Ấn Độ sẽ chuyển sang mua dầu từ Mỹ và có thể cả từ Venezuela.
Một quan chức Nhà Trắng nói với Reuters rằng Mỹ sẽ hủy bỏ mức thuế trừng phạt bổ sung 25% áp lên toàn bộ hàng nhập khẩu từ Ấn Độ liên quan đến việc nước này mua dầu Nga. Mức thuế này trước đó được áp chồng lên thuế “đối ứng” 25%, nâng tổng mức thuế lên 50%.
KHUNG THỎA THUẬN MỚI
Đáng chú ý, ông Donald Trump còn cho biết Thủ tướng Modi đã cam kết sẽ mua hàng hoá Mỹ nhiều hơn, bao gồm hơn 500 tỷ USD năng lượng như than đá, cùng với các sản phẩm công nghệ, nông nghiệp và nhiều mặt hàng khác.
“Ấn Độ cũng sẽ tiến tới việc giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với Mỹ xuống bằng 0”, ông Trump nói thêm. Theo số liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trước khi ông Trump quay trở lại Nhà Trắng và nâng thuế quan lên mức hai chữ số, thì Ấn Độ là một trong những quốc gia có mức thuế cao nhất thế giới, với thuế suất áp dụng đơn giản là 15,6% và thuế suất hiệu dụng là 8,2%.
Về phía Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi bày tỏ sự hoan nghênh trên mạng xã hội X: “Thật tuyệt vời khi được trao đổi với người bạn thân thiết của tôi là Tổng thống Donald Trump vào ngày hôm nay. Tôi rất vui mừng khi các sản phẩm “Made in India” sẽ được hưởng mức thuế giảm xuống còn 18%”.
Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cho rằng thỏa thuận này sẽ giúp hai nền kinh tế Mỹ - Ấn xích lại gần nhau hơn. “Thỏa thuận mở ra những cơ hội chưa từng có cho nông dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nhân và lao động lành nghề, giúp “Sản xuất tại Ấn Độ cho thế giới”, “Thiết kế tại Ấn Độ cho thế giới” và “Đổi mới tại Ấn Độ cho thế giới”. Đồng thời, nó cũng giúp Ấn Độ tiếp cận công nghệ từ Mỹ”, ông Goyal viết trên X.
Vào hôm 31/1, ông Trump cũng úp mở khả năng đạt thỏa thuận để Ấn Độ mua dầu của Venezuela, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong một cuộc đột kích quân sự hồi đầu tháng 1.
Gần đây, Ấn Độ đã bắt đầu giảm tốc độ mua dầu Nga. Theo Reuters, lượng nhập khẩu trong tháng 1 ở mức khoảng 1,2 triệu thùng/ngày, dự kiến giảm xuống khoảng 1 triệu thùng/ngày trong tháng 2 và còn 800.000 thùng/ngày vào tháng 3.
Thỏa thuận này là kết quả của nhiều tháng đàm phán thương mại căng thẳng giữa hai nền dân chủ lớn nhất thế giới. Năm ngoái, ông Trump đã nâng gấp đôi thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ lên 50% nhằm gây sức ép buộc New Delhi dừng mua dầu Nga, và đầu tháng này còn cảnh báo mức thuế có thể tiếp tục tăng nếu Ấn Độ không kiềm chế hoạt động nhập khẩu dầu Nga.
Việc mua dầu từ Venezuela sẽ giúp Ấn Độ thay thế một phần nguồn dầu từ Nga, trong bối cảnh nước này là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới. Khoảng 90% nhu cầu dầu mỏ của Ấn Độ vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu.
Thỏa thuận Mỹ - Ấn được công bố chưa đầy một tuần sau khi Ấn Độ ký kết hiệp định thương mại được chờ đợi từ lâu với Liên minh châu Âu (EU), theo đó 96,6% giá trị hàng hóa trao đổi giữa hai bên sẽ được xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế. Tuy nhiên, thỏa thuận với EU không bao gồm các mặt hàng như đậu tương, thịt bò, đường, gạo và sữa của châu Âu.
Hiện tại, chính quyền Donald Trump đang “chạy nước rút” để hoàn tất các thỏa thuận thương mại khung với những đối tác lớn trước khi Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết về việc có hủy bỏ các mức thuế đối ứng của ông Trump hay không.
Tháng trước, chính quyền Mỹ đã đạt thỏa thuận với Đài Loan và cho biết các thỏa thuận tương tự sẽ tiếp tục được triển khai, bất kể phán quyết của tòa án ra sao, bởi Mỹ có thể tái áp thuế dựa trên các cơ sở pháp lý khác.
PHẢN ỨNG TỪ THỊ TRƯỜNG
Ngay sau khi tin tức về thỏa thuận Mỹ - Ấn được công bố, cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp lớn của Ấn Độ niêm yết tại Mỹ đã khởi sắc. Công ty tư vấn công nghệ Infosys chốt phiên tăng 4,3%, Wipro leo 6,8%, HDFC Bank tiến 4,4%, trong khi quỹ ETF iShares MSCI India cộng 3%.
Thông báo mới nhất cũng góp phần củng cố tâm lý tích cực trên Phố Wall, trong bối cảnh nhóm cổ phiếu bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) đang dẫn dắt đà tăng, giúp các chỉ số chính đảo chiều đi lên trong phiên.
Theo bà Madhavi Arora, nhà kinh tế tại Emkay Global, thỏa thuận sẽ đưa Ấn Độ ngang bằng với các đối tác châu Á khác về mức thuế, trong khoảng 15% - 19%. Bà cho rằng điều này sẽ loại bỏ lực cản lớn đối với xuất khẩu của Ấn Độ và đồng rupee.
Thị trường tài chính Ấn Độ đã chịu áp lực nặng nề kể từ khi Washington áp thuế, trở thành thị trường có diễn biến tiêu cực nhất trong nhóm các nền kinh tế mới nổi năm 2025, với dòng vốn ngoại rút ra ở mức kỷ lục.
Tại Mỹ, giới doanh nghiệp vẫn tỏ ra khá thận trọng. Phòng Thương mại Mỹ, tổ chức lâu nay ủng hộ một thỏa thuận thương mại mở cửa thị trường với Ấn Độ, cho rằng thông báo của ông Trump là một bước tiến theo hướng đó. “Chúng tôi lạc quan rằng đây là bước khởi đầu cho một thỏa thuận thương mại toàn diện, có thể mở khóa thêm nhiều cơ hội hợp tác khu vực tư nhân, và chúng tôi mong sớm được xem xét chi tiết thỏa thuận”, bà Suzanne Clark, Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Mỹ, cho biết.
Ngược lại, liên minh hơn 800 doanh nghiệp nhỏ mang tên “We Pay the Tariffs” kêu gọi người Mỹ không nên ăn mừng thỏa thuận này, cho rằng đây là mức tăng thuế 600% đối với doanh nghiệp Mỹ so với năm 2024. Nhóm này lưu ý rằng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ sang Mỹ trước đây chỉ ở mức 2% - 3%, nhưng nay đã tăng lên 18% và có thể còn cao hơn nếu Ấn Độ không chấm dứt hoàn toàn việc mua dầu Nga.
Nhiều ý kiến chỉ ra rằng công bố trên mạng xã hội của Tổng thống Mỹ không cung cấp nhiều chi tiết cụ thể, bao gồm thời điểm áp dụng mức thuế mới, thời hạn để Ấn Độ chấm dứt mua dầu Nga, lộ trình giảm rào cản thương mại cũng như danh sách các sản phẩm Mỹ mà Ấn Độ cam kết mua.
Các thỏa thuận thương mại trước đây của Mỹ với các đối tác châu Á lớn như Nhật Bản và Hàn Quốc thường đi kèm cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD vào các ngành công nghiệp Mỹ. Tuy nhiên, thông báo về thỏa thuận với Ấn Độ lần này không đề cập đến bất kỳ khoản đầu tư cụ thể nào.
Tính đến chiều muộn cùng ngày, Nhà Trắng vẫn chưa ban hành tuyên bố chính thức của Tổng thống hay thông báo trên Công báo Liên bang - vốn là những thủ tục cần thiết để thỏa thuận có hiệu lực pháp lý. Người phát ngôn Nhà Trắng không tiết lộ thêm thông tin, trong khi Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao Ấn Độ chưa phản hồi các yêu cầu bình luận gửi sau giờ làm việc. Đại sứ quán Nga tại Washington cũng chưa đưa ra ý kiến.