Một số chuyên gia cho biết một số vaccine Covid-19 đang được phát triển ở Nga và Trung Quốc có chung một nhược điểm. Đó là đều dựa trên một loại virus cảm cúm thông thường, do đó có khả năng hiệu quả của vaccine sẽ bị hạn chế trước virus SARS-CoV-2.
Vaccine của CanSino Biologics, được phê duyệt để sử dụng trong quân đội Trung Quốc, là một phiên bản nâng cấp của adenovirus loại 5, hay còn gọi là Ad5. CanSino hiện đang đàm phán để được phê duyệt ở một số quốc gia trước khi hoàn thành các thử nghiệm quy mô lớn - thông tin được Wall Street Journal đưa tin vào tuần trước.
Một loại vaccine từ Viện Gamaleya của Moscow, được Nga phê duyệt vào đầu tháng này, mặc cho chưa thực hiện thử nghiệm giai đoạn III, cũng được phát triển dựa trên Ad5 và một loại virus adenovirus thứ 2 ít phổ biến hơn.
Cả hai nhà phát triển là CanSino và Viện Gamaleya đều có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển vaccine và đã phê duyệt vaccine ngừa Ebola được nghiên cứu dựa trên Ad5.
Từ nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm vaccine dựa trên Ad5 để chống lại nhiều căn bệnh truyền nhiễm nhưng chưa có loại nào được sử dụng rộng rãi. Họ sử dụng virus vô hại làm “vật trung gian” để chuyển gen từ virus đích - trong trường hợp này là SARS-CoV-2 mới vào tế bào người, thúc đẩy phản ứng miễn dịch để ngừa virus thực sự. Nhưng về bản chất, nhiều cơ thể lại có sẵn kháng thể chống lại Ad5 khiến hệ thống miễn dịch tấn công Ad5 thay vì phản ứng với SARS-CoV-2, làm giảm hiệu quả của vaccine.
Anna Durbin, một nhà nghiên cứu vaccine tại ĐH Johns Hopkins nhận xét: Tôi cảm thấy lo ngại với Ad5 vì hiện nay đã có rất nhiều người có khả năng miễn dịch trước virus cảm cúm thông thường. Tôi không chắc chiến lược của họ là gì… Có lẽ loại vaccine này sẽ không đạt được 70% hiệu quả. Nó có thể chỉ dừng lại ở mức hiệu quả 40%. Tuy nhiên, trước mắt, điều đó vẫn tốt hơn là chẳng có gì, cần "cầm chừng” cho đến khi các loại vaccine khác xuất hiện.
Vaccine ngừa Covid-19 hiện rất cần thiết để chấm dứt đại dịch đã cướp đi sinh mạng của hơn 845.000 người trên toàn thế giới. Viện Gamaleya cho biết phương pháp tiếp cận hai loại virus của họ sẽ giải quyết vấn đề về miễn dịch Ad5.
Tiến sĩ Zhou Xing từ ĐH McMaster của Canada, người đã từng làm việc với CanSino về vaccine dựa trên Ad5 đầu tiên cho bệnh lao vào năm 2011, lại bày tỏ quan ngại rằng, liều lượng cao của Ad5 trong vaccine có thể gây ra phản ứng sốt cao.
“Vaccine dựa trên Ad5 có thể mang lại khả năng miễn dịch tốt cho những người không có kháng thể với Ad5 nhưng lại có rất nhiều người đã tự sản sinh ra kháng thể khi tiếp xúc với Ad5 trước đây”, Tiến sĩ Hildegund Ertl, Giám đốc Trung tâm vaccine Viện Wistar ở Philadelphia (Mỹ) nhận định.
Ở Trung Quốc và Hoa Kỳ, khoảng 40% người dân có lượng kháng thể cao do đã từng tiếp xúc với Ad5. Riêng ở châu Phi, con số này có thể lên đến 80%, các chuyên gia cho biết.
Nguồn: Reuters
