Xung đột leo thang ở Trung Đông một lần nữa đưa tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới - eo biển Hormuz - trở lại tâm điểm toàn cầu. Nằm giữa Iran và Oman, eo biển Hormuz kết nối các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông với nhiều thị trường quan trọng trên toàn thế giới.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trung bình lưu lượng dầu đi qua eo biển Hormuz là 21 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 21% thương mại dầu thô toàn cầu. Bất kỳ sự cố nào tại khu vực này, dù chỉ tạm thời, đều có thể đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao, đồng thời tăng chi phí vận chuyển và gây ra sự chậm trễ lớn trong cung ứng.
Đối với nhiều nhà phân tích năng lượng, gián đoạn nghiêm trọng ở eo biển Hormuz được xem như kịch bản tồi tệ nhất - một kịch bản có thể đẩy giá dầu vượt xa mốc 100 USD/thùng.
Theo ông Alan Gelder, nhà phân tích năng lượng tại Wood Mackenzie giải thích, nếu Israel tấn công Iran và Iran có động thái phong toả eo biển Hormuz, thị trường năng lượng sẽ chao đảo.
Một số chuyên gia trong ngành đang đặt câu hỏi rằng liệu có phải thị trường dầu mỏ đang quá lơ là trước rủi ro của một cuộc xung đột lan rộng ở Trung Đông hay không. “Nhiều đơn vị chưa tính đến kịch bản tồi tệ nhất mà chỉ lo việc cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran bị ảnh hưởng”, ông Gelder nói thêm.
Đồng tình với quan điểm này, nhà phân tích cấp cao tại MST Financial Saul Kavonic cho rằng gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz sẽ đẩy giá dầu lên cao đáng kể.
“Nếu chúng ta chứng kiến một cuộc tấn công vào sản lượng của Iran, khoảng 3% nguồn cung toàn cầu có thể bị cắt giảm. Riêng điều này cũng khiến giá dầu tiến sát hoặc vượt mốc 100 USD/thùng. Cộng thêm việc vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn, thì tác động lên giá dầu có thể lớn hơn nhiều so với cả cú sốc hồi thập niên 70 sau cuộc cách mạng Iran và lệnh cấm vận dầu mỏ của Ả Rập. Rất có khả năng giá dầu sẽ chạm ngưỡng 150 USD/thùng”, ông Saul Kavonic dự báo.
Tham khảo thêm nhận định từ các chuyên gia của ngân hàng ING Hà Lan, họ cho rằng bất kỳ rủi ro nào tại eo biển Hormuz đều sẽ gây hậu quả lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Warren Patterson, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ngân hàng ING đã lưu ý trong nghiên cứu gần đây rằng mối lo ngại chính, dù vẫn còn xa vời, là tình hình bất ổn sẽ lan sang eo biển Hormuz, ảnh hưởng đến dòng chảy dầu từ Vịnh Ba Tư.
Ngay cả gián đoạn ngắn hạn tại điểm giao quan trọng này cũng là đủ để đẩy giá lên mức cao kỷ lục mới, thậm chí có khả năng vượt qua mức kỷ lục 150 USD/thùng từng thấy trong giai đoạn năm 2008. Ông Patterson cảnh báo thêm, tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz sẽ còn dẫn đến gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar, quốc gia đóng góp hơn hơn 20% tổng lượng LNG toàn cầu.
"Điều này sẽ gây áp lực lên cả thị trường khí đốt toàn cầu, đặc biệt là khi chúng ta đang bước vào mùa đông ở bắc bán cầu và nhu cầu khí đốt để sưởi ấm tăng cao. Mặc dù năng lực xuất khẩu LNG mới đã được nâng cấp, nhưng cũng chẳng thể nào bù đắp được cho khối lượng xuất khẩu của Qatar trong trường hợp tin xấu xảy ra”, ông Patterson khẳng định.
Giá dầu đã giảm nhẹ trong phiên 8/10 sau khi ghi nhận mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ đầu năm 2023 vào tuần trước. Hợp đồng tương lai dầu Brent kỳ hạn tháng 12 giảm 2,1% xuống còn 79,19 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ giảm 2,2% còn 75,42 USD/thùng.
