Vào cuối tuần qua, Bộ Ngoại giao Nga cho biết họ “không còn có thể đảm bảo tính an toàn cho các chuyến tàu chở hàng thực phẩm dân sự trong Thoả thuận Biển Đen và sẽ đình chỉ việc thực hiện thoả thuận kể từ giờ cho đến vô thời hạn”.
Hai nhà xuất khẩu lớn của Biển Đen là Nga và Ukraine chiếm khoảng 1/3 lượng lúa mì xuất khẩu, 15% lượng ngô và khoảng 2,1% lượng đậu tương xuất khẩu của thế giới, do vậy, sự leo thang căng thẳng mới đây rõ ràng sẽ không chỉ ảnh hưởng tới các nước phương Tây và còn cả khu vực châu Á.
Hai nhà nghiên cứu Genevieve Donnellon-May và Paul Teng của tổ chức tư vấn RSIS Singapore chia sẻ trong một lưu ý mà CNBC nhận được: “Đối với người tiêu dùng ở châu Á, rất có thể họ sẽ phải chịu mức giá thực phẩm cao hơn do xung đột kéo dài cùng với chi phí năng lượng và lạm phát gia tăng”. Bởi, sản xuất và tiêu thụ thịt là chủ chốt ở châu Á và đối với nhiều nước trong khu vực, các loại ngũ cốc như lúa mì, ngô và đậu nành là yếu tố cần thiết cho thức ăn chăn nuôi để sản xuất thịt bò, thịt lợn, thịt gia cầm cũng như cá.
“Tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn ở Châu Á-Thái Bình Dương với các quốc gia bị ảnh hưởng bởi giá phân bón, nhiên liệu dẫn đến việc giá thực phẩm sẽ bị đẩy lên cao hơn, càng làm trầm trọng thêm sự gián đoạn nguồn cung vốn bị tác động bởi Covid-19 và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt do biến đổi khí hậu gây ra, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực,” lưu ý phân tích.
Bà Donnellon-May nhận định, các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương có thể chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi diễn biến mới ở Biển Đen bao gồm Indonesia - quốc gia gần đây đã đặt các chuyến hàng lúa mì của Ukraine - và Pakistan, đã mua khoảng 385.000 tấn lúa mì đến từ Nga và Ukraine. Lào, Thái Lan, Malaysia, Sri Lanka và Bangladesh cũng có thể vấp phải các khó khăn tương tự.
Maximo Torero, nhà kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc, cho biết trước khi Nga ngừng tham gia, sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen đã mở khóa cho 9 triệu tấn ngũ cốc trị giá 3 tỷ USD.
“Về mặt thực tế, điều đó có nghĩa là lượng xuất khẩu sẽ giảm 1 triệu tấn ngũ cốc trên thị trường, có thể tạo ra mức tăng giá khoảng 0,5%”, ông Torero nói với CNBC và bổ sung thêm rằng tình hình càng kéo dài thì giá cả sẽ càng cao.
Mô tả về tình hình ở Biển Đen, ông Maximo Torero cho biết có 97 tàu chất hàng đang chờ khởi hành, 15 tàu đến đang chờ kiểm tra và 89 tàu khác đã đăng ký tham gia Sáng kiến từ trước.
Bản cập nhật mới nhất về chỉ số giá lương thực của FAO cho thấy giá lương thực toàn cầu đã giảm trong tháng thứ sáu liên tiếp vào tháng Chín. Giá ngũ cốc cũng đã giảm nhưng sau đó tăng vọt vào tháng 9 do lo ngại về sự gián đoạn của Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen sau tháng 11.
