Những điều chỉnh mới nhất trong số liệu việc làm Mỹ đã làm thay đổi quan điểm của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nhiều quan chức hàng đầu, trong đó có ông Neel Kashkari và bà Mary Daly, nay bày tỏ tín hiệu ủng hộ cắt giảm lãi suất trước dấu hiệu thị trường lao động suy yếu.
Các nhà kinh tế, bao gồm Giáo sư Jeremy Siegel của Wharton, dự báo lần cắt giảm đầu tiên sẽ diễn ra vào tháng 9. Họ cảnh báo, nếu Chủ tịch Jerome Powell còn chần chừ, áp lực chính trị có thể đe dọa tính độc lập của Fed.
Trong phần lớn thời gian của năm 2025, giới phân tích và nhà đầu tư dường như đồng tình với lập trường giữ nguyên lãi suất của ông Jerome Powell và Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Dựa trên cùng các số liệu kinh tế, họ đi đến kết luận rằng thời điểm cắt giảm lãi suất chưa đến.
Tuy nhiên, tình hình đã đổi khác - đặc biệt là sau những thông tin được công bố vừa qua.
Báo cáo việc làm chấn động từ Cục Thống kê Lao động Mỹ đã khiến nhiệm vụ kép của Fed (ổn định lạm phát ở mức 2% và đảm bảo việc làm tối đa) trở thành tâm điểm. Thị trường lao động tỏ ra yếu hơn đáng kể so với dự đoán, 258.000 việc làm bị điều chỉnh giảm so với ước tính trước đó, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%.
Tại cuộc họp gần đây, hai thành viên FOMC đã phản đối quyết định giữ lãi suất ở mức 4,25% đến 4,5%. Giờ đây, thêm nhiều chủ tịch Fed khu vực cho rằng cần thay đổi hướng điều hành.
Ông Neel Kashkari, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis, vốn được xem là nhân vật “diều hâu” trong Fed, thừa nhận tại một cuộc phỏng vấn gần đây rằng thời điểm hạ lãi suất có thể đã đến: “Tôi tập trung vào hai nhóm dữ liệu, nhóm mà tôi tin chắc và nhóm mà chúng ta chưa thể biết ngay. Điều tôi thấy rõ là nền kinh tế đang chậm lại… và điều đó có nghĩa, trong ngắn hạn, có thể đã tới thời điểm thích hợp để điều chỉnh lãi suất”.
Chung quan điểm, bà Mary Daly, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, phát biểu tại Hội nghị Kinh tế Anchorage như sau: “Theo đánh giá của tôi, rủi ro đối với mục tiêu việc làm và lạm phát hiện ở mức cân bằng. Lạm phát, nếu không tính tác động từ thuế quan, đang dần hạ nhiệt; với nền kinh tế giảm tốc và chính sách tiền tệ vẫn hạn chế, xu hướng này sẽ tiếp diễn. Thuế quan có thể khiến lạm phát tăng ngắn hạn, nhưng khó tạo ra tác động kéo dài buộc Fed phải đối phó. Trong khi đó, thị trường lao động đã suy yếu đi, và bất kỳ sự suy giảm thêm nào cũng là điều không mong muốn, bởi khi thị trường lao động vấp ngã, nó thường sụt rất nhanh và mạnh. Điều này có nghĩa chúng ta có thể sẽ cần điều chỉnh chính sách trong vài tháng tới”.
Tại một sự kiện của Fed Boston, Thống đốc Lisa Cook cũng nhận định báo cáo việc làm là đáng lo ngại, đồng thời lưu ý rằng các đợt điều chỉnh số liệu như vậy thường xuất hiện ở những điểm ngoặt kinh tế.
Đáng chú ý, cả ông Kashkari, bà Daly lẫn bà Cook đều không nằm trong nhóm phản đối tại cuộc họp tháng 7. Trong khi đó, Thống đốc Christopher Waller và thành viên FOMC Michelle Bowman, hai nhân tố vốn công khai ủng hộ việc cắt giảm, cho thấy “phe bồ câu” trong Fed đang ngày càng đông đảo.
Theo ghi nhận của Deutsche Bank, khả năng Fed hạ lãi suất vào tháng 9 đã tăng từ 90% lên 95%, với mức giảm dự kiến tổng cộng 0,60 điểm phần trăm từ nay đến tháng 12.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm nhích nhẹ, trong khi lợi suất dài hạn tiếp tục tăng, với kỳ hạn 10 năm lên 4,24% và 30 năm đạt 4,8%.
Công cụ FedWatch của CME Group cũng cho thấy 93,4% dự đoán lãi suất cơ bản sẽ giảm xuống 4% đến 4,25% trong tháng 9. Chỉ 6,6% cho rằng Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên.
Trong khi đó, ngân hàng Goldman Sachs lại đưa ra kịch bản khác. Chuyên gia kinh tế trưởng Jan Hatzius dự báo ba đợt cắt giảm liên tiếp, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, vào tháng 9, 10 và 12 (và thêm hai lần vào nửa đầu 2026). Tuy nhiên, ông cảnh báo việc trì hoãn là có thể xảy ra nếu các báo cáo sắp tới cho thấy lạm phát tăng mạnh hoặc thị trường lao động phục hồi. Ngược lại, mức cắt 0,50 điểm phần trăm trong tháng 9 cũng không thể loại trừ nếu số liệu thất nghiệp đi lên hoặc đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới gia tăng.
Giáo sư Jeremy Siegel tại Trường Đại học Wharton bình luận rằng nếu Fed nhận được báo cáo việc làm này vào thời điểm họp, có lẽ họ đã cắt lãi suất ngay trong tháng 7, thậm chí giảm tới 0,50 điểm phần trăm. Chia sẻ ý kiến trên chuyên trang WisdomTree, ông Siegel viết rõ: “Tôi thấy Chủ tịch Powell quá thận trọng ngay cả trước khi biết số liệu mới này. Tôi dự đoán Fed sẽ hạ 0,25 điểm phần trăm vào ngày 18/9, sau đó tiếp tục hai lần tương tự vào tháng 11 và 12, đưa lãi suất liên bang xuống 3,58% vào cuối năm nay. Cách giảm từ tốn này vừa giữ chân được phe diều hâu trong khi thừa nhận hoạt động kinh tế đang nguội dần”.
Giáo sư Siegel cùng nhiều chuyên gia đang trông đợi Hội nghị chuyên đề Jackson Hole, dự kiến diễn ra vào cuối tháng này, để tìm thêm manh mối về khả năng Fed xoay trục chính sách.
Bên cạnh đó, ông Siegel cũng nhấn mạnh quan điểm rằng Chủ tịch Powell nên rời nhiệm sở trước khi hết nhiệm kỳ, nhằm bảo vệ tính độc lập của Fed trước sức ép chính trị nếu kinh tế suy yếu nửa cuối năm. “Fed là sản phẩm của Quốc hội, không có địa vị hiến định, và các quy định có thể bị thay đổi. Nếu tăng trưởng chậm lại và ông Powell không hành động đủ nhanh, ông sẽ trở thành “vật tế” tạo cơ hội cho Quốc hội - đặc biệt khi do đảng Cộng hòa dẫn dắt - áp đặt những hạn chế sâu rộng hơn, bao gồm thay đổi nhiệm vụ của Fed hoặc trao quyền cho Tổng thống trong việc bãi nhiệm Chủ tịch Fed”.
