Sự bùng nổ của AI dẫn tới những nguy cơ tiềm ẩn về môi trường

Tiềm năng to lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiếp tục thúc đẩy sự đổi mới cho thế giới, tuy nhiên cũng có nhiều mối lo ngại ngày càng gia tăng về tác động tiêu cực của nó đối với môi trường…

AI-environment-1.png

Trí tuệ nhân tạo (AI) được ca ngợi là nhân tố có thể thay đổi thế giới nhưng ẩn dưới những tiềm năng tích cực đó là mối lo ngại cấp bách về tác động đến môi trường. Bởi lẽ, việc phát triển, bảo trì và xử lý công nghệ AI đều gây ra lượng khí thải carbon cực kỳ lớn.

DẤU CHÂN CARBON

Đằng sau sự xuất sắc của AI là một quá trình tiêu tốn nhiều năng lượng với lượng khí thải carbon đáng kinh ngạc. Khi các bộ dữ liệu và mô hình trở nên phức tạp hơn, năng lượng cần thiết để đào tạo và chạy các mô hình AI sẽ là khổng lồ và có liên hệ trực tiếp đến phát thải khí nhà kính, làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu.

Theo OpenAI, kể từ năm 2012, lượng sức mạnh tính toán cần thiết để đào tạo các mô hình AI tiên tiến đã tăng gấp đôi sau mỗi 3,4 tháng. Đến năm 2040, dự kiến lượng khí thải từ toàn ngành Công nghệ thông tin và Truyền thông sẽ đạt 14% lượng khí thải toàn cầu, với phần lớn đến từ cơ sở hạ tầng, đặc biệt là trung tâm dữ liệu và mạng truyền thông.

Gần đây, các nhà khoa học tại Đại học Massachusetts đã thực hiện một nghiên cứu xác định năng lượng được sử dụng để đào tạo một số mô hình AI lớn phổ biến. Theo kết quả thu thập được, việc huấn luyện có thể tạo ra khoảng 626.000 pound (~284 tấn) carbon dioxide, tương đương với khoảng 300 chuyến bay khứ hồi giữa New York và San Francisco.

The contrast between the carbon footprint produced by training an AI model and the average life of people and automobiles.jpg
Sự tương phản giữa lượng khí thải carbon được tạo ra khi đào tạo mô hình AI và lượng khí thải carbon được tạo ra bởi các yếu tố khác

Ngoài ra, chất thải điện tử từ công nghệ AI cũng đặt ra thách thức nghiêm trọng. Chất thải điện tử chứa các hóa chất độc hại, ví dụ như chì, thủy ngân và cadmium, có thể làm ô nhiễm đất và nguồn nước, đồng thời gây nguy hiểm cho sức khỏe con người và hệ sinh thái.

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dự đoán, đến năm 2050, tổng lượng rác thải điện tử sẽ vượt quá 120 triệu tấn. Để tránh tác hại đến môi trường và giảm thiểu việc giải phóng các hợp chất nguy hiểm, việc quản lý và tái chế chất thải điện tử thích hợp là vô cùng cần thiết. Trong khi đó, nhằm đảm bảo xử lý và tái chế an toàn chất thải điện tử liên quan đến AI và giảm đáng kể các tác động tiêu cực đến môi trường, cần phải có những quy định nghiêm ngặt hơn và thực hành xử lý có đạo đức.

Các ứng dụng AI như ô tô không người lái và máy bay giao hàng cũng gây ra mối đe dọa cho động vật và môi trường tự nhiên. Tự động hóa được thúc đẩy bởi AI có thể dẫn đến mức tiêu thụ nhiều hơn cũng như tăng chất thải trong một số lĩnh vực nhất định, chẳng hạn như ngành thương mại điện tử, vốn đã bình thường hóa việc vận chuyển hàng nhanh chóng và thường xuyên.

Việc tận dụng AI trong nông nghiệp cũng dễ dàng dẫn đến nguy cơ lạm dụng thuốc trừ sâu và phân bón, làm ô nhiễm đất, nước và gây hại cho đa dạng sinh học. Việc triển khai AI trong thực hành nông nghiệp để tăng năng suất có thể sẽ phải đánh đổi bằng sức khỏe hệ sinh thái. Các quyết định do hệ thống AI đưa ra có thể bị sai lệch nếu chúng được cung cấp dữ liệu không chính xác hoặc không đầy đủ. Ví dụ: nếu một hệ thống AI nhận được hướng dẫn coi trọng tăng trưởng kinh tế là ưu tiên hàng đầu, nó có thể chọn lợi ích tài chính ngắn hạn lên trên những cân nhắc về môi trường.

Nhiều ý kiến cho rằng, kĩ sư nghiên cứu hoàn toàn có thể xây dựng các phương pháp thực hành bền vững và đưa ra các quyết định sáng suốt bằng cách tính đến các tác động tiềm ẩn của việc áp dụng AI. Lợi thế của AI phải được cân bằng với việc bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên của chúng ta để công nghệ và thiên nhiên cùng tồn tại và phát triển bền vững.

0x0.jpg

TRÁCH NHIỆM VỚI MÔI TRƯỜNG

Hiện tại, trách nhiệm giải trình về ảnh hưởng của AI đối với thế giới, cũng như quá trình phát triển công nghệ này vẫn còn thiếu minh bạch và chưa phổ cập thông tin đầy đủ tới công chúng. Mặc dù sức hấp dẫn của tiềm năng AI là không thể phủ nhận nhưng chúng ta phải đối mặt trực tiếp với tác động tiêu cực của nó.

Một số doanh nghiệp đặt lợi thế tài chính và lợi thế cạnh tranh của mình lên trên bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực tiềm tàng nào mà công nghệ AI có thể gây ra. Trong khi đó, người dùng khó có thể đánh giá hết dấu chân môi trường do sự phức tạp của hệ thống AI. Các phương pháp bí mật và dữ liệu ẩn được sử dụng cũng là nguyên do chính cản trợ việc đánh giá chính xác lượng khí thải carbon hoặc tác động sâu rộng hơn.

Khi được hỏi về vấn đề này, bà Corina Standiford - người phát ngôn của Google, chia sẻ trong một email: “Chúng tôi đang sử dụng các phương pháp đã được thử nghiệm để giảm lượng khí thải carbon trong khối lượng công việc ở mức lớn, giúp giảm năng lượng đào tạo mô hình xuống 100 lần và lượng khí thải xuống 1.000 lần. Google dự định tiếp tục áp dụng phương thức này và chủ động tìm tòi những cách tiếp cận mới để giúp điện toán AI hiệu quả, an toàn và bền vững”.

85b294eb6e3ef48817acb9c71d28ecae.jpg

Nhưng không thể chỉ đặt kỳ vọng vào các nhà phát triển mà cần có các thủ tục và điều luật rõ ràng hơn từ các nhà chức trách để đảm bảo việc xây dựng và áp dụng AI phù hợp với các mối quan tâm về môi trường.

Đầu tiên và quan trọng nhất, mức tiêu thụ năng lượng có thể giảm đáng kể bằng cách tài trợ cho việc nghiên cứu và tạo ra các thuật toán AI và phần cứng tiết kiệm năng lượng. Bằng cách tối ưu hóa phần cứng và thuật toán, hệ thống AI vẫn đạt được hiệu quả tương tự nhưng với mức tiêu thụ năng lượng ít hơn. Việc thúc đẩy các tiêu chuẩn thiết kế AI có đạo đức, bao gồm tránh thu thập dữ liệu vô nghĩa và đảm bảo lợi ích đến đầu cuối (output), cũng là điều cần thiết.

Một không gian cởi mở và trách nhiệm cũng phải được phát huy, đẩy mạnh sự hợp tác giữa các doanh nghiệp, học giả và các nhà hoạch định chính sách. Ngoài ra, giới nghiên cứu có thể chủ động tìm ra các giải pháp ưu tiên đột phá về công nghệ và tính bền vững của môi trường thông qua việc thúc đẩy nghiên cứu đa ngành và trao đổi kiến thức.

Một tương lai bền vững có thể được đảm bảo và những rủi ro mà AI mang lại cho thế giới có thể được giảm thiểu khi chúng ta nhận thức được và hành động một cách có trách nhiệm.

Xem thêm

Có thể bạn quan tâm

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi đưa Jensen Huang trở lại vị trí CEO Nvidia đã thu hút hơn 160.000 chữ ký, trong bối cảnh nhiều lãnh đạo công nghệ nổi tiếng, nhân viên và cổ đông đồng loạt lên tiếng ủng hộ nhà đồng sáng lập hãng chip này sau khi ông từ chức vào tuần trước…

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Những bê bối xoay quanh nhà sáng lập Jensen Huang đặt Nvidia trước bài toán đầy thách thức, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của hệ sinh thái AI toàn cầu và trở thành yếu tố mới thúc đẩy Trung Quốc đẩy nhanh nỗ lực tự chủ công nghệ…

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

CEO Nvidia Jensen Huang đã dành hơn 3 thập kỷ xây dựng Nvidia, doanh nghiệp giúp ông trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất ngành công nghệ toàn cầu. Nhưng những cáo buộc gây chấn động vừa qua đang đe dọa toàn bộ di sản mà ông dày công gây dựng…

Bên trong một cửa hàng làm móng QQ Nail tại Mỹ

Nền kinh tế làm đẹp “đổ bộ” trung tâm đô thị Mỹ

Từ tiệm làm móng, spa làm đẹp cho đến phòng gym và trung tâm chăm sóc sức khỏe, các mô hình kinh doanh phục vụ nhu cầu cải thiện ngoại hình - thể chất đang phát triển nhanh chóng, chiếm lĩnh mặt bằng bán lẻ và làm thay đổi diện mạo các đô thị Mỹ….

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Dù đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng khu vực ASEAN vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của một thị trường thống nhất do những rào cản phi thuế quan, thủ tục hải quan phức tạp và quy định thiếu đồng bộ giữa các quốc gia thành viên…

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Các tập đoàn hàng xa xỉ hàng đầu thế giới như Hermès, LVMH và Kering đều đang chịu sức ép lớn trong bối cảnh bất ổn tại Châu Âu, xung đột Trung Đông kéo dài và người tiêu dùng toàn cầu ngày càng thắt chặt chi tiêu…

Bà Christine Lagarde sẽ rời vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào ngày 7/2/2027

ECB khởi động cuộc đua tìm người kế nhiệm bà Christine Lagarde

Cuộc đua tìm tân Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức khởi động, trong bối cảnh các nước Khu vực đồng Euro đang chạy đua đề cử ứng viên và thương lượng nhiều vị trí cấp cao tại cơ quan này trước những thay đổi nhân sự lớn trong năm 2027…

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các chuỗi trà sữa lớn của Trung Quốc đều đang nỗ lực đẩy mạnh chiến dịch hợp tác với người nổi tiếng, nhãn hàng thời trang hay biểu tượng văn hoá để tạo sức hút cho sản phẩm, mở rộng tệp khách hàng và củng cố hình ảnh thương hiệu…