Trong thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch Covid-19, sự thiếu hụt chất bán dẫn đã gây ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong nền kinh tế. Nhưng đến nay, ngành công nghiệp quan trọng này lại phải đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung, khiến các nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới phải chịu ảnh hưởng nặng nề.
Chất bán dẫn là những thành phần nhỏ bé nhưng không thể thiếu trong hàng loạt sản phẩm điện tử bao gồm tủ lạnh, ô tô, điện thoại thông minh và bóng đèn LED...
Hai loại chip hiện nay được đánh giá là đang dư cung nhiều nhất là bộ nhớ NAND và DRAM. Hai sản phẩm này đi vào các thiết bị như máy tính xách tay và cả máy chủ trong trung tâm dữ liệu. Tình trạng dư thừa xảy ra sau khi các công ty vội vã dự trữ chip trong bối cảnh thiếu hụt để tích trữ hàng tồn kho nhưng sau đó nền kinh tế lại chậm lại, khiến nhu cầu đối với các sản phẩm như điện thoại thông minh và máy tính xách tay đã giảm mạnh.
Peter Hanbury, đối tác trong lĩnh vực viễn thông, truyền thông và công nghệ tại Bain & Company, giải thích: “Với doanh số hàng điện tử suy giảm, các nhà sản xuất đã phải ngừng đặt hàng chip và thay vào đó tập trung vào việc xử lý lượng hàng tồn kho mà họ đã có sẵn”.
“Điều này dẫn đến hiệu ứng “bullwhip”, một hiện tượng khi nhu cầu thị trường cho một sản phẩm bị bóp méo hay khuếch đại lên qua các khâu chuỗi cung ứng, dẫn đến sự dư thừa tồn kho, ảnh hưởng đến chính sách giá và tạo ra phản ánh không chính xác trong nhu cầu thị trường”, ông Hanbury nói thêm.
Khoảng 2 năm trước, sự thiếu hụt chất bán dẫn do đại dịch gây ra đã giúp thúc đẩy lợi nhuận của các nhà sản xuất chip khi giá cả tăng vọt. Nhưng trong năm nay, Samsung và các đối thủ như SK Hynix và Micron đều đối mặt với nhiều khó khăn.
Ngày 27/7, Samsung cho biết, lợi nhuận hoạt động trong quý thứ hai đã giảm 95% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, SK Hynix lại thua lỗ trong quý 2, ngược lại với khoản lãi trong thời điểm cùng kỳ năm ngoái.
TSMC, công ty sản xuất chất bán dẫn hàng đầu Đài Loan và cũng là nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, tuần trước cho biết thu nhập ròng trong quý 2 đã giảm 23,3% so với một năm trước. Đây là lần giảm lợi nhuận hàng quý đầu tiên của công ty sau 4 năm.
Dự đoán về xu hướng trong ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng thị trường PC có vẻ vẫn sẽ tiếp tục suy yếu, điều này có khả năng ảnh hưởng đến cả ba “gã khổng lồ” bán dẫn nói trên.
Đối với TSMC, thị trường điện thoại thông minh toàn cầu là một yếu tố thúc đẩy doanh thu chính cũng đang chịu áp lực.
“Thị trường điện thoại thông minh vẫn là phần doanh thu lớn nhất của TSMC”, ông Sze Ho Ng, một nhà phân tích tại China Renaissance Securities, đưa ra lưu ý với CNBC.
Trong nỗ lực đẩy giá chip lên cao hơn và giảm bớt nguồn cung trên thị trường, các nhà sản xuất lớn đã phải tuyên bố cắt giảm sản lượng.
Samsung cho biết, họ hy vọng nhu cầu toàn cầu sẽ phục hồi trong nửa cuối năm nay và những người khác cũng có quan điểm tương tự.
Không phải tất cả các loại chất bán dẫn đều dư cung, với nhu cầu về chip từ lĩnh vực ô tô vẫn mạnh mẽ.
“Sau đợt điều chỉnh của năm nay, tôi nghĩ rằng sẽ có một kịch bản tăng trưởng trong nửa cuối năm cho TSMC và Samsung, nhưng kỳ vọng đó sẽ đạt đến mức nào còn dựa vào môi trường vĩ mô”, ông Sze Ho Ng nói thêm.
Cuối cùng, sự phục hồi trong ngành công nghiệp bán dẫn sẽ còn phục thuộc nhiều vào việc liệu nhu cầu đối với các sản phẩm cuối cùng như đồ điện tử tiêu dùng có tăng trở lại hay không. Và điều này lại liên quan trực tiếp đến tình hình kinh tế thế giới.
