Trong một động thái nhằm nâng cao tầm ảnh hưởng kinh tế của mình và tạo ra một đối trọng khác với Trung Quốc ở châu Á, Hoa Kỳ đã công bố Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPEF) với các đối tác bao gồm Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Đó là một kế hoạch lớn được thiết kế để mở rộng “vai trò kinh tế” của Hoa Kỳ trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nhóm sẽ muốn đặt ra các quy tắc quốc tế về nền kinh tế kỹ thuật số, chuỗi cung ứng, khử cacbon và các quy định áp dụng cho nguồn lao động.
Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cho biết, giải quyết lạm phát là một ưu tiên và khuôn khổ này được thiết kế để giúp giảm chi phí bằng cách làm cho chuỗi cung ứng linh hoạt hơn trong dài hạn.
Điều quan trọng, IPEF không phải là một hiệp định thương mại tự do. TT Biden đã phải đối mặt với áp lực chính trị từ cả cánh tả và cánh hữu ở Hoa Kỳ để tránh các thỏa thuận thương mại tự do.
Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Jake Sullivan nói với các phóng viên rằng IPEF cũng không phải là một hiệp ước an ninh và tách biệt với Nhóm quốc phòng Quad (Bộ Tứ) bao gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.
TT Biden sẽ ở Tokyo trong tuần này để gặp gỡ các nhà lãnh đạo khu vực về IPEF và Quad.
Thúc đẩy khả năng cạnh tranh
Mặc dù “né tránh” các thỏa thuận thương mại tự do, Hoa Kỳ vẫn muốn nâng cao vị thế của mình trong lĩnh vực kinh tế tại châu Á, nơi Trung Quốc là quốc gia có tầm ảnh hưởng kinh tế lớn nhất, bất chấp các đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc tự hào với các nền kinh tế lớn và Ấn Độ, một thành viên của Bộ tứ, đang phát triển nhảy vọt.
Theo Ali Wyne, một nhà phân tích cấp cao của Tập đoàn Eurasia về kinh tế vĩ mô toàn cầu của Tập đoàn Eurasia, Mỹ cần “tăng cường khả năng cạnh tranh kinh tế trong khu vực”.
“Ngay cả những quốc gia có sự e ngại ngày càng lớn về chính sách đối ngoại và mục tiêu chiến lược của Trung Quốc cũng đánh giá rằng họ không thể tách rời khỏi nền kinh tế tỷ dân của trong thời gian ngắn,” bà Wyne nói, “vì vậy chính quyền TT Biden sẽ làm việc để đạt được lực kéo tối đa cho Khuôn khổ Ấn Độ - Thái Bình Dương. ”
Các quan chức Hoa Kỳ đã cẩn thận để tránh đề cập đến Trung Quốc trong các cuộc thảo luận về IPEF và đã phủ nhận rằng đó là một nhóm “riêng”, như Trung Quốc đã chỉ trích.
Cơ quan truyền thông do nhà nước Trung Quốc kiểm soát, Global Times vào cuối tuần trước cho biết “mục tiêu chính trong chuyến đi của TT Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cố gắng hình thành một quan điểm chính trị mới chống lại Trung Quốc, bằng cách thiết lập một liên minh của Washington ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”.
Phát biểu trên chương trình “Capital Connection” của đài CNBC, trước khi thông tin chi tiết về IPEF được công bố, thành viên cấp cao tại Trung tâm Stimson ở Washington DC Yuki Tatsumi cho biết kế hoạch này sẽ là khá khó khăn trong khu vực. Bà cho biết nó tương tự như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương mà Hoa Kỳ đã rút khỏi thời chính quyền TT Trump, khi các quốc gia trong khu vực đấu tranh để đủ điều kiện trở thành một phần của Hiệp định này.
Ngoài ra, bà Tatsumi cũng cho biết Mỹ đã làm rõ hơn cách tiếp cận của mình với Trung Quốc dưới thời chính quyền của các cựu Tổng thống Donald Trump và Barack Obama. “Vì vậy, bất kể sáng kiến chính sách mới nào được đưa ra từ Washington, sự cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ ngày càng gia tăng”, bà nói và nói thêm rằng khuôn khổ mới có thể sẽ chỉ đẩy nhanh xu hướng đó.
