Đúng như dự đoán của các nhà phân tích, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp chính sách tháng 5. Động thái này đã đưa lãi suất quỹ liên bang lên phạm vi mục tiêu là 5% - 5,25%, mức cao nhất kể từ tháng 8/2007.
Tuy nhiên, điều mà các thị trường quan tâm nhiều hơn cả là việc việc liệu Fed có tạm dừng các đợt tăng lãi suất ở đây hay không, đặc biệt trước những lo ngại kéo dài về suy thoái kinh tế và cuộc khủng hoảng ngân hàng từng làm rung chuyển Phố Wall.
Tín hiệu hỗn hợp
Trong cuộc họp với báo giới vào 3/5, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết quyết định tạm dừng tăng lãi suất chưa được đưa ra vào hôm nay nhưng ông Powell cũng lưu ý rằng sự thay đổi trong ngôn ngữ tuyên bố xung quanh việc củng cố chính sách trong tương lai là hoàn toàn có ý nghĩa.
Bình luận của chủ tịch Powell sau cuộc họp đã chỉ ra một số tín hiệu về tốc độ tăng lãi suất trong tương lai - không chỉ bởi những gì ông Powell đã nói mà còn cả những điều ông chưa nói. Cụ thể, tài liệu đã đã bỏ qua một chi tiết trong tuyên bố trước đó rằng “Ủy ban dự kiến một số chính sách củng cố bổ sung có thể phù hợp để đạt được mục tiêu đưa lạm phát trở lại mức 2%”.
Tuyên bố của ông Powell một lần nữa nhắc lại rằng Fed sẽ xem xét việc thắt chặt chính sách tiền tệ tích lũy, độ trễ mà chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế và lạm phát cũng như sự phát triển kinh tế và tài chính.
Nhìn chung, thái độ của chủ tịch Fed ít nhất đã cho thấy một cái gật đầu nhẹ về việc mặc dù chính sách thắt chặt có thể vẫn có hiệu lực, nhưng con đường phía trước đối với việc tăng lãi suất thực tế sẽ dần thu hẹp lại khi các nhà hoạch định chính sách đánh giá dữ liệu và điều kiện tài chính sắp tới.
Quyết định hôm 3/5 của Fed được đưa ra giữa bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang trong tình trạng mong manh và kèm theo đó là sự bất bình của các nhà lập pháp của đảng Dân chủ, những người đã thúc giục Fed ngừng tăng lãi suất.
Tuy nhiên, thị trường lao động vẫn mạnh mẽ kể từ khi đợt tăng đầu tiên vào tháng 3/2022. Đồng thời, lạm phát dai dẳng ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% mà các nhà hoạch định chính sách cho là tối ưu.
Nhiều quan chức của Fed đã nói rằng lãi suất có thể sẽ cần phải duy trì ở mức cao ngay cả khi việc tăng lãi suất được hoãn lại.
“Lạm phát đã phần nào giảm bớt kể từ giữa năm ngoái, tuy nhiên áp lực vẫn ở mức cao và quá trình đưa lạm phát trở lại mốc 2% còn cả một chặng đường dài phía trước,” ông Jerome Powell nói với các phóng viên.
Bên cạnh lạm phát, Fed đã phải đối phó với sự hỗn loạn ở ngành ngân hàng khi ba ngân hàng khu vực phải đóng cửa trong 2 tháng trở lại đây.
Mặc dù các quan chức ngân hàng trung ương khẳng định “sức khoẻ” toàn ngành vẫn đang ổn định, nhưng dự kiến việc thắt chặt các điều kiện tín dụng và tăng cường các quy định trước mắt sẽ ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế - vốn chỉ đạt 1,1% hàng năm trong quý đầu tiên.
Tập trung vào lạm phát
Tuyên bố sau cuộc họp lưu ý rằng các điều kiện tín dụng chặt chẽ hơn đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế, tuyển dụng và lạm phát. Điều này khá tương đồng với tuyên bố tháng 3, được đưa ra ngay sau sự sụp đổ của ngân hàng Silicon Valley và Signature.
Các vấn đề trong lĩnh vực tài chính vẫn tiếp diễn kể từ đó đến nay, với JPMorgan Chase mới đây đã tiếp quản First Republic. Ông Powell lưu ý rằng giao dịch này là một "ngoại lệ" và mặc dù đó không phải là một tình huống lý tưởng, nhưng cũng đem lại kết quả tốt cho ngành ngân hàng.
“Mặc dù tuyên bố của FOMC ôn hòa hơn một chút nhưng rõ ràng vẫn cho thấy Fed còn phụ thuộc nhiều vào dữ liệu. Họ thừa nhận rằng lạm phát vẫn tăng nhưng Fed sẽ thận trọng cân nhắc tác động tích lũy từ các quyết định lãi suất hung hăng trước đó”, ông Quincy Krosby, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại LPL Research cho biết.
“Tuyên bố cung cấp một nền tảng mà cho dù Fed có di chuyển theo bất kỳ hướng nào trong tương lai cũng sẽ không gây ngạc nhiên quá mức cho thị trường,” ông Krosby nói thêm.
Trong khi lãi suất cao hơn làm phức tạp thêm các vấn đề ngân hàng, các quan chức Fed khẳng định họ đang tập trung vào lạm phát.
Các điểm dữ liệu gần đây cho thấy tốc độ tăng giá đã giảm nhẹ, mặc dù các danh mục như chi phí nhà ở và chăm sóc y tế vẫn cao hơn đáng kể, trong khi những mặt hàng có xu hướng thay đổi nhiều, chẳng hạn như thực phẩm và năng lượng, thực sự đã giảm tốc.
Thị trường đang dự đoán rằng tăng trưởng kinh tế chậm lại và khả năng suy thoái sẽ buộc Fed phải cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay.
Theo một thước đo của Viện Quản lý Cung ứng, hoạt động sản xuất đã bị thu hẹp trong sáu tháng qua. Tuy nhiên, lĩnh vực dịch vụ, chiếm một phần lớn hơn trong nền kinh tế trị giá 26,5 nghìn tỷ USD đã cho thấy sự mở rộng.
Thị trường lao động cũng vẫn ổn định. Theo báo cáo của công ty xử lý tiền lương ADP, việc tuyển dụng của các công ty thuộc khu vực tư nhân đã tăng 296.000 trong tháng 4, vượt xa kỳ vọng của các nhà kinh tế. Điều đó đóng vai trò như một tín hiệu cho thấy bất chấp tất cả những nỗ lực của Fed nhằm hạ nhiệt nhu cầu lao động và điều chỉnh sự mất cân bằng cung-cầu, thì các vấn đề vẫn còn đó.
