Trên một đồn điền tươi tốt ở Sri Lanka, Arulappan Ideijody khéo léo nhổ các ngọn của từng bụi chè, ném chúng qua vai vào một chiếc giỏ mở trên lưng. Sau một tháng hái hơn 18 kg lá trà như vậy mỗi ngày, cô và chồng, Michael Colin, 48 tuổi, nhận được khoảng 30.000 rupee, trị giá khoảng 80 USD.
“Số tiền đó không đủ,” cô Arulappan, 42 tuổi, nói về khoản thu nhập của họ, số tiền để nuôi ba đứa con và mẹ già.
Cô Arulappan là một trong số hàng triệu người Sri Lanka đang phải quay cuồng trước cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất của nước này trong nhiều thập kỷ.
Đại dịch Covid-19 đã cắt đứt “huyết mạch du lịch” của quốc gia Ấn Độ Dương, vốn đã bị thiếu hụt doanh thu do chính phủ cắt giảm mạnh thuế. Và khi thiếu ngoại tệ để mua các nguồn cung cấp thực phẩm, nhiên liệu và thuốc thiết yếu, Sri Lanka đã nhờ đến Quỹ Tiền tệ Quốc tế để xin một gói cứu trợ khẩn cấp.
Lạm phát và tình trạng thiếu hụt trầm trọng đã làm bùng lên các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần mà đôi khi trở nên bạo lực.
Công nhân đồn điền như Arulappan, người chủ yếu đến từ dân tộc thiểu số Tamil của hòn đảo, bị ảnh hưởng nhiều hơn cả, vì họ không có đất để tạo ra “tấm đệm” chống lại giá lương thực tăng cao. Đại dịch xảy ra như một bước lùi cho cả các gia đình và đất nước, đóng cửa nền kinh tế trong nhiều tháng và cắt đứt ngành du lịch, một ngành thu ngoại tệ chính. Cô Arulappan nghẹn ngào chia sẻ: “Có những ngày chúng tôi chỉ ăn cơm trắng”.
Đối với những người như cô Arulappan, cuộc sống của họ phản ánh sự thăng trầm của một nền kinh tế mới mở sau cuộc nội chiến kéo dài hàng thập kỷ vào năm 2009. Được thúc đẩy bởi ngành du lịch đang bùng nổ và xuất khẩu các mặt hàng như quần áo và các sản phẩm từ rừng trồng như chè, cao su và quế, Sri Lanka đã đạt GDP gấp đôi gần như so với nước láng giềng Ấn Độ vào năm 2020.
Tuy nhiên, ngành công nghiệp chè, vốn hỗ trợ hàng trăm nghìn người, cũng phải hứng chịu một quyết định gây tranh cãi của chính phủ vào năm ngoái về việc cấm phân bón hóa học như một biện pháp sức khỏe. Mặc dù sau đó đã được đảo ngược, lệnh cấm đã khiến nguồn cung phân bón bị thiếu hụt.
Sản lượng chè trong quý đầu tiên giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái xuống mức thấp nhất kể từ năm 2009, với Hội đồng Chè Sri Lanka cho biết thời tiết khô hạn đã ảnh hưởng đến các bụi cây không nhận đủ phân bón sau lệnh cấm. Cùng với việc cắt điện kéo dài, tình trạng thiếu nhiên liệu và lạm phát tăng cao, đã giúp đẩy ngành công nghiệp này đến mức "gần như suy sụp hoàn toàn", phát ngôn viên của Hiệp hội Đồn điền Roshan Rajadurai cho biết.
Cuộc khủng hoảng đã khiến Arulappan không thể trả các khoản vay lãi suất cao trong hai tháng qua mà cô đã vay để bắt đầu kinh doanh bán rau, bù đắp chi phí tổ chức đám cưới của gia đình và trả các khoản nợ khác.
Các số liệu chính thức cho thấy lạm phát lương thực đang tiến tới mức 50% trong năm, với phương tiện giao thông đắt hơn gần 70%, các số liệu chính thức cho thấy, mặc dù trên thực tế, con số này thậm chí còn cao hơn. Giá bột mì đã tăng gấp đôi so với năm ngoái, khiến nhiều công nhân đồn điền thậm chí không mua được với những chiếc bánh mì dẹt mà họ thường nhấm nháp trong khi tuốt chè.
Chi phí đi xe buýt đến trường cho hai đứa con nhỏ của nhà cô Arulappan cũng đã tăng hơn gấp đôi trong những tháng gần đây, nhưng cặp vợ chồng vẫn tiếp tục trả tiền học phí tư nhân để đảm bảo cho các con cuộc sống tốt hơn. “Tôi không bao giờ muốn nhìn thấy những đứa con của mình làm việc trong một đồn điền.”
Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng đã khiến kế hoạch học đại học của con trai cả, Akshon Ray bị ảnh hưởng. Cô Arulappan đã dành dụm được hai năm để mua một chiếc máy tính xách tay mà cô hứa với chàng trai 22 tuổi nếu cậu đạt kết quả tốt trong kỳ thi cuối kỳ. Phía trên tủ quần áo bằng kim loại của gia đình là một tập tài liệu về ngôi trường đại học nơi Akshon ấp ủ dự định theo học nhưng gánh nặng tài chính hiện là quá lớn.
