Chi phí mua đồng tại Mỹ đã tăng mạnh sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế 50% đối với các sản phẩm đồng nhập khẩu. Điều này khiến giá đồng vốn đã cao nay lại càng cao hơn tại thị trường Mỹ so với phần còn lại của thế giới.
Hiện nay, gần một nửa lượng đồng tiêu thụ tại Mỹ là hàng nhập khẩu. Do vậy, giới chuyên gia cảnh báo rằng động thái thuế quan mới có thể ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp và nền kinh tế Mỹ nói chung.
Đồng là vật liệu thiết yếu trong nhiều lĩnh vực, từ máy móc, thiết bị điện tử, đồ gia dụng cho đến các dự án xây dựng và hạ tầng. Mục tiêu của Tổng thống Trump đối với việc áp thuế là nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa, song nhiều chuyên gia chỉ ra rằng để tăng công suất sản xuất đồng sẽ cần tới nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ, và đòi hỏi những khoản đầu tư khổng lồ ban đầu.
Thị trường đã dự đoán khả năng chính phủ Mỹ áp thuế nhập khẩu đồng từ hồi tháng 2, do vậy, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng điều chuyển hàng tồn kho từ châu Âu và châu Á sang Mỹ. Tuy nhiên, mức thuế và thời điểm chính thức áp dụng vẫn còn mơ hồ. Các nhà phân tích cho biết thị trường vẫn đang trong trạng thái chờ đợi vì thông điệp từ chính phủ không rõ ràng, và chưa loại trừ khả năng có các trường hợp miễn trừ, cũng như khả năng chính sách có thể thay đổi nhanh chóng. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết trên CNBC 8/7 rằng mức thuế này có thể sẽ được áp dụng vào cuối tháng 7 hoặc ngày 1/8.
Giá đồng tại Mỹ chốt phiên giao dịch ngày 8/7 tăng hơn 13%, mức tăng trong một ngày lớn nhất kể từ năm 1989, đạt kỷ lục 5,69 USD/pound. Trong khi đó, trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) - nơi định giá chuẩn toàn cầu - giá chỉ tăng 0,3%. Đây là minh chứng rõ ràng cho mức chênh lệch giá ngày càng lớn giữa đồng tại Mỹ và phần còn lại của thế giới.
Dù nguồn hàng tồn kho tại Mỹ đang ở mức cao, mức chênh lệch giữa giá hợp đồng tương lai đồng Comex (Mỹ) và LME vẫn dao động từ 500 đến 1.500 USD mỗi tấn kể từ khi ông Trump công bố điều tra về nhập khẩu đồng vào tháng 2. Mức chênh lệch này từng gần bằng 0 trong lịch sử, và chỉ ở mức khoảng 150 USD vào đầu năm 2024. Trong khi đó, giá đồng tại Thượng Hải vẫn tương đương với giá trên sàn LME.
Vào 8/7, theo tổ chức Benchmark Mineral Intelligence có trụ sở tại London, mức chênh lệch giá giữa Comex và LME đã tăng vọt 138%, vượt mốc 2.600 USD/tấn. Tổ chức này dự báo, nếu mức thuế 50% được thực thi từ kể từ tháng 8, người tiêu dùng Mỹ có thể phải trả tới 15.000 USD cho mỗi tấn đồng, trong khi giá ở phần còn lại của thế giới chỉ vào khoảng 10.000 USD.
Ông Daan de Jonge, chuyên gia phân tích trưởng về thị trường đồng của Benchmark cho biết mức chênh lệch lớn như vậy chắc chắn sẽ tạo ra tác động kinh tế đáng kể. “Với chi tiêu hộ gia đình, từ mua tủ lạnh, điều hòa, ô tô… mọi thứ đều sẽ đắt lên, và các doanh nghiệp có khả năng sẽ chuyển chi phí này sang người tiêu dùng”, ông nhấn mạnh.
Tùy vào mức thuế cụ thể được áp dụng, người tiêu dùng Mỹ có thể chuyển sang mua các sản phẩm sản xuất ở nước ngoài có giá rẻ hơn.
Ông Jonge cũng cảnh báo, chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng cao sẽ ảnh hưởng đến các dự án đầu tư công: “Nợ công Mỹ đã tăng, đồng USD đang suy yếu, và giờ đây thêm một cú sốc chi phí nguyên liệu cho các dự án hạ tầng. Tôi nghĩ rằng điều đó sẽ sớm ảnh hưởng đến thị trường việc làm”.
Một hệ quả khác có thể xảy ra là các dự án sẽ chuyển từ sử dụng đồng sang nhôm - một vật liệu thay thế rẻ hơn trong một số ứng dụng. Tuy nhiên, nhôm nặng hơn và có chi phí bảo trì cao hơn về lâu dài, theo ông de Jonge. “Tất cả điều này đều khiến nhu cầu đối với đồng có nguy cơ bị suy giảm nghiêm trọng”, ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, việc tăng sản lượng đồng nội địa vẫn sẽ gặp nhiều rào cản, từ quy trình cấp phép khai thác kéo dài đến chi phí đầu tư rất lớn để xây dựng cơ sở mới, vốn phụ thuộc vào xu hướng thị trường duy trì ổn định trong thời gian dài.
Ông Peter Chase, nghiên cứu viên cao cấp tại Quỹ Marshall Đức chia sẻ trên CNBC: “Câu hỏi đặt ra là liệu nước Mỹ có thể thay thế các sản phẩm đồng nhập khẩu bằng sản phẩm sản xuất trong nước hay không, và nếu có thì nhanh đến mức nào?”
Hiện nay, các nguồn cung đồng chính của Mỹ đến từ Chile, Canada, Peru và Mexico.
“Thực tế là, chỉ riêng việc áp thuế 50% sẽ không thể giúp sản xuất đồng trong nước tăng vọt ngay lập tức”, ông Chase chỉ ra. Theo ông, người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ sẽ cảm nhận tác động ngay lập tức, và điều này có thể ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển hạ tầng công nghệ AI của quốc gia.
Trong khi đó, các nhà phân tích tại Citi gọi ngày 8/7 là thời điểm bước ngoặt của thị trường đồng năm 2025. Họ cũng lưu ý rằng mức chênh lệch giá Comex - LME có thể sẽ không phản ánh toàn bộ mức thuế 50%, do Mỹ đã tích lũy tồn kho trong thời gian qua, và khả năng các quốc gia xuất khẩu đồng chính vào Mỹ có thể đàm phán được mức thuế thấp hơn.
