Trong một nghiên cứu mới đây, công ty tư vấn kinh tế Oxford Economics đã đưa ra dự báo về khả năng giá lương thực trên toàn thế giới sẽ bắt đầu hạ nhiệt trong năm nay, từ đó giảm bớt áp lực lên giá bán lẻ thực phẩm tới tay người tiêu dùng.
Động lực chính đằng sau khả năng này là nguồn cung dồi dào ở nhiều loại cây trồng quan trọng, đặc biệt như lúa mì và ngô.
Vụ thu hoạch bội thu trong những tháng gần đây đối với cả hai loại cây trồng chủ lực này đã khiến giá liên tục giảm mạnh. Theo dữ liệu của FactSet, hợp đồng tương lai lúa mì đã giảm gần 10% từ đầu năm đến nay, trong khi giá ngô cũng giảm khoảng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trên thực tế, nhiều quốc gia đã tăng cường sản xuất cả lúa mì và ngô sau khi giá tăng đột biến vì cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.
Vụ thu hoạch ngô toàn cầu cho năm tiếp thị kết thúc vào tháng 8/2024 có khả năng đạt mức kỷ lục. Trong khi đó, thu hoạch lúa mì cũng được dự báo sẽ ở mức cao, chỉ thấp hơn một chút so với kỷ lục trong năm tiếp thị 2022 đến 2023, theo Oxford.
Bên cạnh đó, áp lực nguồn cung ở Nga và Ukraine cũng đang trên đà giảm bớt. Nhà kinh tế trưởng Kiran Ahmed của Oxford Economics lưu ý, bất chấp sự sụp đổ của Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen vào tháng 7 năm ngoái thì xuất khẩu nông sản của Ukraine vẫn tăng trưởng tốt.
Xuất khẩu lúa mì của Nga cũng tràn ngập thị trường quốc tế, giữ cho giá duy trì ở mức hợp lý hơn trong năm nay, ông Ahmed nói thêm.
Lúa mì và ngô, cùng với gạo, chiếm hơn một nửa lượng tiêu thụ calo toàn cầu. Điều đó có nghĩa là hướng đi của giá sẽ tác động lớn đến ngân sách thực phẩm của người tiêu dùng trên toàn thế giới, báo cáo chỉ ra.
Mặc dù giá lúa mì và ngô đã giảm, nhưng giá gạo vẫn liên tục tăng cao do nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp bởi các hạn chế xuất khẩu của Ấn Độ - quốc gia chiếm khoảng 40% sản lượng gạo thế giới. Vụ thu hoạch kém ở nước này vào năm ngoái cũng đẩy giá đi lên.
Trái ngược với sự sụt giảm của giá lúa mì và ngô, hợp đồng tương lai gạo thô đã tăng hơn 8% từ đầu năm đến nay.
Theo quan sát, chỉ số giá lương thực thế giới của cơ quan lương thực Liên hiệp quốc cho thấy giá đã chạm mức thấp nhất trong 3 năm vào tháng 2/2024, nhưng tăng nhẹ trở lại trong tháng 3 do xu hướng lên giá của các sản phẩm thịt, sữa và dầu thực vật.
“Chúng tôi dự đoán giá lương thực sẽ giảm thêm 5,6% trong năm nay. Tuy nhiên, rất có khả năng giá sẽ tăng trở lại vào năm 2025. Rủi ro lớn nhất đối với giá lương thực hiện vẫn là điều kiện thời tiết bất lợi”, nhà phân tích của Oxford Economics chỉ ra.
Thời tiết xấu đã làm giảm niềm tin của các doanh nghiệp nông nghiệp cũng như triển vọng mùa màng, với giá cacao gần đây tăng vọt lên mức kỷ lục khi nông dân Tây Phi phải vật lộn với thời tiết khắc nghiệt và dịch bệnh. Nếu điều kiện thời tiết xấu kéo dài, triển vọng thu hoạch có thể bị suy giảm ở các vùng cây trồng quan trọng khác.
Bên cạnh đó, người mua ở Châu Phi và Châu Á đã ngừng mua lúa mì với hy vọng giá còn giảm hơn nữa, nhưng khi họ quay trở lại thị trường có thể thúc đẩy sự phục hồi về giá. Ngoài ra, việc giá gạo vẫn ở mức cao cũng có thể khuyến khích Ấn Độ áp dụng nhiều hạn chế xuất khẩu hơn nữa.
“Do đó, mặc dù kịch bản cơ bản của chúng tôi là giá thực phẩm vẫn giảm bớt trong năm nay, nhưng nguy cơ giá bật tăng trở lại cũng khó tránh khỏi. Điều này có thể khiến lạm phát thực phẩm cao hơn trong năm tới và một lần nữa gây áp lực lên người tiêu dùng”, các nhà phân tích của Oxford Economics kết luận.
