Dân số cao tuổi chạm mốc cao kỷ lục, Nhật Bản “toát mồ hôi” vì thiếu hụt lao động

Thống kê mới đây từ chính phủ Nhật Bản cho thấy dân số từ 65 tuổi trở lên ở nước này đã đạt mức cao kỷ lục 36,25 triệu người. Số liệu này một lần nữa làm dấy lên lo ngại về cuộc khủng hoảng nhân khẩu học và thiếu hụt lao động trầm trọng…

Dân số cao tuổi chạm mốc cao kỷ lục, Nhật Bản “toát mồ hôi” vì thiếu hụt lao động

Nhật Bản đã tổ chức kỷ niệm "Ngày Tôn kính Người cao tuổi" vào đầu tuần này nhưng tâm điểm chú ý lại tập trung vào các dữ liệu thực tế cho thấy xứ sở mặt trời mọc đang ghi nhận số lượng người cao tuổi kỷ lục.

Theo số liệu được chính phủ nước này công bố mới đây, dân số Nhật Bản ở độ tuổi 65 trở lên đã tăng chạm mức cao nhất từ trước đến nay là 36,25 triệu người.

Trong khi dân số nói chung của Nhật Bản đang suy giảm, thì tỷ lệ người trên 65 tuổi đã chiếm 29,3% tổng dân số. Đây là mức cao nhất hiện nay trên thế giới, theo Cục Thống kê thuộc Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản.

Trong một chia sẻ với CNBC, chuyên gia kinh tế trưởng tại Morgan Stanley MUFG Securities, ông Robert Feldman cho biết con số này càng làm gia tăng mối lo ngại về cuộc khủng hoảng nhân khẩu học và tình trạng thiếu hụt lao động ở quốc gia này.

Cuộc khảo sát từ Teikoku Databank vào tháng trước cũng chỉ ra rằng 51% doanh nghiệp tại Nhật Bản đều đang đối mặt với thực trạng thiếu hụt lao động toàn thời gian, đặc biệt trong các ngành nghề lao động nặng và dịch vụ.

Trích dẫn số liệu từ Cục Thống kê, năm 2023 là năm thứ 20 liên tiếp Nhật Bản ghi nhận số lượng lao động trên 65 tuổi tăng, đạt kỷ lục 9,14 triệu người. Và đến khi những nhân sự lớn tuổi này bắt đầu nghỉ hưu, Nhật Bản sẽ không có đủ số lượng lao động trẻ để thay thế họ.

Dựa trên các quan sát gần đây, tỷ lệ người cao tuổi ở Nhật Bản dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên 34,8% vào năm 2040 và lực lượng lao động ước tính giảm từ 69,3 triệu vào năm 2023 xuống còn 49,1 triệu vào năm 2050, phân tích từ Viện Nghiên cứu Dân số và An sinh Xã hội Quốc gia cho thấy.

Chính phủ Nhật Bản từ lâu đã nhận thức được những tác hại kinh tế - xã hội phát sinh từ nguy cơ già hoá dân số và nỗ lực thực hiện hàng loạt cách thức để ứng phó. Cụ thể trong đó là các biện pháp nhằm đảo ngược tỷ lệ sinh giảm, cung cấp thêm ngân sách cho việc nuôi dạy trẻ em và mở rộng cơ sở chăm sóc trẻ em. Chính quyền Thủ tướng Fumio Kishida thậm chí còn công khai hỗ trợ các ứng dụng hẹn hò để khuyến khích người Nhật kết hôn và sinh con.

Tuy nhiên, việc tăng tỷ lệ sinh sẽ chưa thể giải quyết được tình trạng thiếu hụt lao động trong ngắn hạn. Trong những năm gần đây, Nhật Bản dần cởi mở hơn trong việc chào đón người nhập cư, với con số lao động nước ngoài tại đây đã chạm mức kỷ lục 2 triệu vào năm 2024 và dự kiến sẽ tăng thêm 800.000 lao động trong vòng 5 năm tới.

Nhấn mạnh về động thái này, chuyên gia Robert Feldman lưu ý rằng Nhật Bản sẽ cần phải thu hút thêm hàng chục triệu lao động nước ngoài với tốc độ gấp gáp hơn để có thể bù đắp cho những tổn thất về nhân khẩu học dự kiến trong vài thập kỷ.

Và để thúc đẩy tăng trưởng trong năng suất làm việc, sẽ cần tới một nguồn vốn lớn để hỗ trợ người lao động và áp dụng các công nghệ đổi mới như trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa trên toàn quốc. Hồi đầu năm nay, chuyên gia kinh tế cấp cao về châu Á tại UBP, ông Carlos Casanova đã nói trên chương trình “Squawk Box Asia” của CNBC rằng công nghệ AI thường được coi là giải pháp cho khủng hoảng nhân khẩu học của Nhật Bản nhưng cho đến nay vẫn chưa có nhiều tác động tích cực.

“Chúng ta có một xã hội ngày càng hướng về tiêu dùng, vì vậy bạn cần phải có một lực lượng lao động lớn để kiếm tiền và chi tiêu tiền nhằm duy trì đà tăng trưởng kinh tế”, ông Casanova giải thích.

“AI có thể là một phần của giải pháp này, nhưng Nhật Bản còn cần phải làm những điều khác”, chuyên gia của UBP nhận xét và gợi ý thêm rằng ngoài việc thu hút nhập cư, Nhật Bản cũng nên tập trung vào những thay đổi xã hội và cơ cấu như tích cực khuyến khích phụ nữ tham gia vào lực lượng lao động.

Xem thêm

Nhà hoang tại Nhật Bản hút khách nước ngoài

Nhà hoang tại Nhật Bản hút khách nước ngoài

Số liệu mới cho thấy gần 14% tổng số nhà ở Nhật Bản là nhà để trống, nhưng tình trạng dư thừa bất động sản này đang thu hút sự quan tâm ngày càng tăng từ các nhà đầu tư nước ngoài…

Biến thách thức thành cơ hội cho “nền kinh tế bạc”

Biến thách thức thành cơ hội cho “nền kinh tế bạc”

Trong thế giới ngày nay, sự gia tăng dân số già đang đặt ra những thách thức lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, điều này cũng mang lại cơ hội khổng lồ cho những ngành công nghiệp hướng đến người cao tuổi, hay còn gọi là "nền kinh tế bạc”…

Có thể bạn quan tâm

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Dù đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng khu vực ASEAN vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của một thị trường thống nhất do những rào cản phi thuế quan, thủ tục hải quan phức tạp và quy định thiếu đồng bộ giữa các quốc gia thành viên…

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Các tập đoàn hàng xa xỉ hàng đầu thế giới như Hermès, LVMH và Kering đều đang chịu sức ép lớn trong bối cảnh bất ổn tại Châu Âu, xung đột Trung Đông kéo dài và người tiêu dùng toàn cầu ngày càng thắt chặt chi tiêu…

Bà Christine Lagarde sẽ rời vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào ngày 7/2/2027

ECB khởi động cuộc đua tìm người kế nhiệm bà Christine Lagarde

Cuộc đua tìm tân Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức khởi động, trong bối cảnh các nước Khu vực đồng Euro đang chạy đua đề cử ứng viên và thương lượng nhiều vị trí cấp cao tại cơ quan này trước những thay đổi nhân sự lớn trong năm 2027…

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các chuỗi trà sữa lớn của Trung Quốc đều đang nỗ lực đẩy mạnh chiến dịch hợp tác với người nổi tiếng, nhãn hàng thời trang hay biểu tượng văn hoá để tạo sức hút cho sản phẩm, mở rộng tệp khách hàng và củng cố hình ảnh thương hiệu…

Người tiêu dùng Hàn Quốc tìm lại hương vị thực phẩm truyền thống

Người tiêu dùng Hàn Quốc tìm lại hương vị thực phẩm truyền thống

Những sản phẩm từng bị ngừng kinh doanh, bao bì mang phong cách cổ điển và cả cách quảng cáo từ thập niên 1970, 1980 đang trở lại thị trường Hàn Quốc khi người tiêu dùng tìm kiếm cảm giác hoài niệm cùng hương vị quen thuộc của các món ăn vặt và đồ uống truyền thống…

Trí tuệ nhân tạo ngày càng khát nước

Trí tuệ nhân tạo ngày càng khát nước

Nhu cầu nước khổng lồ để vận hành và làm mát các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang khiến các tập đoàn công nghệ lớn vấp phải làn sóng phản đối trên toàn cầu, khi cộng đồng địa phương lo ngại nguồn nước sinh hoạt bị đe dọa trong khi lợi ích kinh tế và việc làm mang lại còn hạn chế…

(Hình ảnh minh hoạ)

Start-up Mỹ tuyên bố tạo ra vàng từ thủy ngân

Tuyên bố mới đây từ một start-up Mỹ về việc biến thuỷ ngân thành vàng đã làm dấy lên những tranh luận về khả năng vàng nhân tạo có thể thay đổi nguồn cung, gây sức ép lên giá và đặt ra bài toán thương mại hóa đầy thách thức…

Vì sao một ổ bánh mì ở Đan Mạch đắt gấp ba lần Bulgaria?

Vì sao một ổ bánh mì ở Đan Mạch đắt gấp ba lần Bulgaria?

Giá thực phẩm tại châu Âu ghi nhận mức chênh lệch đáng kể giữa các quốc gia, với Thụy Sĩ và các nước Bắc Âu thuộc nhóm đắt đỏ nhất, trong khi nhiều nước Đông Âu có mức giá thấp hơn, do khác biệt về tiền lương, chi phí năng lượng, vận tải, thuế và sức mua của người dân…

Sự trở lại của “ông mai, bà mối”

Sự trở lại của “ông mai, bà mối”

Sau hơn một thập kỷ “dating app” làm thay đổi cách con người tìm kiếm tình yêu, dịch vụ mai mối chuyên nghiệp đang có cơ hội hồi sinh tại nhiều quốc gia châu Á khi giới trẻ dù có nhiều lựa chọn trên môi trường số nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc...

Mai mối trở thành ngành kinh doanh hái ra tiền

Mai mối trở thành ngành kinh doanh hái ra tiền

Từ ứng dụng hẹn hò miễn phí đến dịch vụ mai mối thu phí hàng nghìn USD, kết nối tình cảm đang hình thành những mô hình kinh doanh mới, trong đó niềm tin, khả năng cá nhân hóa và tỷ lệ chuyển đổi khách hàng thành doanh thu quyết định lợi thế cạnh tranh…